Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Σε ποιον ανήκει το δικαίωμα στην πόλη;
Όταν ένα μαζικό κίνημα γεννιέται μπροστά στα μάτια σου, και μάλιστα μετέχεις σ’ αυτό, τα πάντα αποκτούν καινούργιο νόημα.
 
της Ντενίζ Οζντενίζ

Κωνσταντινούπολη, 6.6.2013. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πριν από αρκετούς μήνες ήρθε στο φως το σχέδιο της κυβέρνησης για την αναμόρφωση της πλατείας Ταξίμ, κι ένας μικρός αριθμός ανθρώπων αρχίσαμε να αντιδρούμε. Αρχικά, προσπαθήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο, ενημερώνοντας και μαζεύοντας υπογραφές. Στη συνέχεια πραγματοποιήσαμε μικρές ή μεγαλύτερες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην πλατεία και το πάρκο. Και μετά; Τι συνέβη και ξαφνικά αφυπνίστηκε η «αστική» συνείδηση (urban consciousness) των κατοίκων της Κωσταντινούπολης;

Ξέρουμε ότι τα μαζικά κινήματα των πόλεων μπορεί να ξεσπάσουν τη στιγμή που κανείς δεν το περιμένει, κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές τα τελευταία χρόνια, τόσο με τα κινήματα Occupy όσο και με την Αραβική Άνοιξη. Ωστόσο, αν και χάρη στα social media μπορούμε πλέον να μάθουμε τι συμβαίνει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, όταν ένα μαζικό κίνημα γεννιέται μπροστά στα μάτια σου, και μάλιστα μετέχεις σ’ αυτό, τα πάντα αποκτούν καινούργιο νόημα.

Τι συμβαίνει λοιπόν σήμερα στην Τουρκία; Το κίνημα ξεκίνησε ως αντίδραση στο πρότζεκτ ανάπλασης της πλατείας· ένα πρότζεκτ στην καρδιά της πόλης, που δεν έλαβε καθόλου υπόψη την γνώμη των κατοίκων της. Τη μέρα που θα ξεκινούσαν οι εργασίες, με το κόψιμο των δέντρων, μια ομάδα ανθρώπων καταλαμβάνει το πάρκο· στήνει σκηνές και, σε ένα κλίμα αξιοθαύμαστης συντροφικότητας και αλληλεγγύης, διαμαρτύρεται ειρηνικά. Η απάντηση ήταν μια πρωτοφανής σε αγριότητα επίθεση των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας. Ωστόσο, πραγματικά, κανείς μας δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό θα εξελισσόταν σε ένα μαζικό λαϊκό κίνημα, ότι η διαμαρτυρία και η καταστολή της θα κινητοποιούσαν τόσες χιλιάδες ανθρώπους, σε ολόκληρη τη χώρα, παρά το πλήρες μπλακ-άουτ των μίντια και την αστυνομική βαρβαρότητα. Δεδομένου, μάλιστα, ότι η νέα γενιά στην Τουρκία συχνά λοιδωρείται ως απολίτικη και αδιάφορη, το γεγονός ότι αυτή ακριβώς η υποτιμημένη γενιά έβαλε τη σπίθα γι’ αυτό το μεγάλο κίνημα, αποκτά και μια ειρωνική διάσταση.

Το γεγονός ότι οι κάτοικοι μιας μητρόπολης όπως η Κωνσταντινούπολη και οι υπόλοιποι πολίτες της Τουρκίας, μιας χώρας με βαθιές πολιτικές και πολιτισμικές διαφορές, βρήκαν κοινό τόπο απέναντι στον αυταρχισμό της εξουσίας ήταν για μένα μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Μάλιστα, πολλοί άνθρωποι της προηγούμενης γενιάς, και άλλοι που έχουν πάρει μέρος στα αντικαπιταλιστικά κινήματα των δεκαετιών του 1960 και του 1980 συμφώνησαν σε αυτό. Όχι μόνο όσον αφορά το εύρος του κινήματος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κατάφεραν να συνυπάρξουν. Ήταν εντυπωσιακό να βλέπεις όλες αυτές τις διαφορετικές και πολλές φορές αντιμαχόμενες ιδεολογίες (κομμουνιστές και αναρχικοί, οικολόγοι, ομοφυλόφυλοι ακτιβιστές, αριστεροί μουσουλμάνοι, εθνικιστές, οπαδοί ποδοσφαιρικών ομάδων, φεμινίστριες κλπ.) με τους τόσο διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, να αγωνίζονται πλάι πλάι. Για το δικαίωμα στην πόλη, ενάντια στον αυξανόμενο αυταρχισμό της εξουσίας.

Διασχίζοντας την Ιστικλάλ προς το πάρκο Γκεζί, ανάμεσα σε όλους αυτούς τους ανθρώπους, με την αντιασφυξιογόνα μάσκα στο πρόσωπο, περνούσαν απ’ το μυαλό μου θραύσματα από τις προσωπικές μου μνήμες. Κι έβλεπα καθαρά ότι εκείνες οι ανέμελες και ασφαλείς μέρες της παιδικής ηλικίας, μέρες σχολικών γιορτών και παρελάσεων τυλιγμένες με την ένδοξη κόκκινη τουρκική σημαία, μεταμορφώνονταν σε έναν κόσμο που αλλάζει, αλλάζοντας τις αξίες που είχε ενσωματώσει στο παρελθόν. Ο νέος αυτός κόσμος, που είχε διαμορφωθεί εκεί, έστω και για λίγο, μέσα απ’ την αλληλεγγύη και τον κοινό αγώνα απέναντι στην εξουσία και την κουλτούρα της ηγεμονίας σήμαινε για μένα πολύ περισσότερα απ’ όλες εκείνες τις αξίες και ιδεολογίες μαζί, όποια θέση κι αν έχουν εντός μου. Οι πιο σημαντικές πλευρές της αντίστασης, άλλωστε, είναι ο αυθορμητισμός και η ειλικρίνειά της.

***

Η σημασία του πάρκου Γκεζί της Ταξίμ ως συμβολικού χώρου είναι ενσωματωμένη στην ίδια την ιστορία της χώρας. Στη διάρκεια της περιόδου σχεδιασμού μοντέρνων πόλεων για την Τουρκική Δημοκρατία, τη δεκαετία του 1940, η κυβέρνηση εξουσιοδότησε τον γάλλο πολεοδόμο Ανρί Προστ να πάρει σημαντικές αποφάσεις, όπως την κατεδάφιση ενός στρατιωτικού κτιρίου (Taksim Topçu Kışlası) της οθωμανικής εποχής, ώστε να δημιουργηθεί ένας νέος δημόσιος χώρος (Taksim Gezi Parkı), ο οποίος έκτοτε απέκτησε συμβολική σημασία. Ωστόσο, στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας, η πλατεία Ταξίμ, καρδιά της δημόσιας σφαίρας της χώρας, έχει επανειλημμένα μετατραπεί σε χώρο απαγόρευσης και καταστολής της λαϊκής έκφρασης.

Σήμερα, οι πλατείες των σύγχρονων πόλεων γίνονται το θέατρο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Με δεδομένο ότι η Κωνσταντινούπολη δεν έχει αστική παράδοση ανάλογη με αυτή των πόλεων της Δύσης, της είναι δύσκολο να διαχειριστεί αξίες που σχετίζονται τους δημόσιους χώρους της. Συγχρόνως, όταν τα βαθιά ριζωμένα πιστεύω δεν επιτρέπουν σοβαρές αλλαγές στην κοινωνική δομή, και η αδράνεια θεωρείται σχεδόν συνώνυμη με την αξιοπρέπεια, η ανάληψη δράσης γίνεται ακόμα πιο δύσκολη. Από τη νομαδική παράδοση μέχρι την αστική κατοίκηση και από εκεί στην απόκτηση αστικής συνείδησης, οι κάτοικοι της Πόλης μαθαίνουν, από τις εμπειρίες τους, πώς να διεκδικούν το δικαίωμα στην πόλη. Για να καταλάβουμε στην πράξη ότι η πόλη ανήκει στους πολίτες της πρέπει να κάνουμε πράξη την αντίστασή μας, μια αντίσταση που πυροδοτεί η βία. Διότι σήμερα, το δικαίωμα στην πόλη είναι ένα ζητούμενο που έχει να κάνει με την ίδια την ύπαρξη της διαφορετικότητας και, συγχρόνως, ένα ανθρώπινο δικαίωμα που έχει κατεξοχήν αγνοηθεί. Όταν μάλιστα η περιστολή αυτών των δικαιωμάτων δεν περιορίζεται στην χρήση του χώρου αλλά επιχειρεί να ορίσει συγκεκριμένα πρότυπα συμπεριφοράς (ποτοαπαγόρευση, απαγόρευση φιλιού, επιβολή ενός ηθικού κώδικα κλπ.), μπορεί, όπως φαίνεται, να οδηγήσει σε εξέγερση. Και, τελικά, αυτό δείχνει ότι όλες οι ρητορικές περί εκδημοκρατισμού, ειδικά όταν πρόκειται για έναν διάτρητο συνθηματολογικό εκδημοκρατισμό που ελέγχεται ασφυκτικά από την εξουσία, δεν μπορούν να πετύχουν ακόμα και σε κοινωνίες όπως η δική μας.

Οι πόλεις ανήκουν στους κατοίκους τους και ο αστικός χώρος είναι μια διαλεκτική πλατφόρμα που βοηθάει τους ανθρώπους να δημιουργούν και να ξαναδημιουργούν τις εμπειρίες τους, εκφράζοντάς τις όπως το επιθυμούν. Μόνο στο μέτρο που η αναπαραγωγή του τόπου θα διαμεσολαβείται από τους ίδιους τους κατοίκους του, οι πόλεις μπορούν να έχουν λόγο ύπαρξης. Και, τελικά, η επαναδιεκδίκηση του δημόσιου χώρου είναι ο τρόπος όχι μόνο για να νικήσουμε την ηγεμονία στο συμβολικό της πεδίο, αλλά επίσης και για να σηκώσουμε το γάντι απέναντι στη βία και στην επιβολή αυτής της ηγεμονίας. Σήμερα, όπως φαίνεται, ο μόνος τρόπος για να εξεγερθούμε απέναντι στην εξουσία είναι να καταλάβουμε τα κέντρα των πόλεων.

Η Ντενίζ Οζντενίζ είναι αρχιτέκτονας, ζει στην Κωνσταντινούπολη και μετέχει στο κίνημα Gezi Parkı Direnişi (Αντίσταση του Πάρκου Γκεζί).

Μετάφραση: Μάνος Αυγερίδης

Πηγή: Ενθέματα


Ντενίζ Οζντενίζ
RED
Notebook
9 Ιουνίου 2013 - 11:41 πμ | Ντενίζ Οζντενίζ
 
Σχόλια
Μπορείτε να αναφέρετε υβριστικά σχόλια ή εκτός των όρων χρήσης με το αντίστοιχο κουμπί στο πάνω δεξί μέρος κάθε σχολίου. Η άσκοπη χρήση της δυνατότητας μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό σας από το σχολιασμό
Σχόλιο από: Κωνσταντίνος Μπάσιος

Ότι συμφωνώ και επαυξάνω για το νόημα, το περιεχόμενο και τις σχετικές πληροφορίες του άρθρου είναι προφανές. Απλά, επιτρέψτε μου μια υπόδειξη: η «αστική» συνείδηση (urban consciousness) αποδίδεται εγκυρότερα ως αστεακή (από τη λέξη άστυ). Διότι η λέξη άστυ είναι αυτή που εξηγεί αυτό που υπονοείται. Ειδ άλλως χρειάζονται εισαγωγικά, που άλλωστε ο μεταφραστής δόκιμα χρησιμοποιεί και οδηγεί τη σκέψη σε λάθος κατευθύνσεις.
 
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Καμίνης και μεταναστευτικό: η μεταμόρφωση
Ελένη Τάκου
24/05/2014
Της Ελένης Τάκου
 
 
Ο Γιώργος Καμίνης και η τέχνη του δικαίου του ισχυρού
Ντίνα Τζουβάλα
22/05/2014
 
 
Με όραμα για την Αθήνα
22/05/2014
Ο κ. Καμίνης, αναπαράγοντας πλήρως την νεόκοπη λασπολογία της συγκυβέρνησης κατηγόρησε αρχικά τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ότι σιγοντάρει τους νεοναζί, αλλά και τις διαδηλώσεις!!!
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 12:52 am  
  Αυτός και το σακίδιο
Σίσσυ Βελισσαρίου
 
     
  Τι είναι αλήθεια το Ποτάμι και τι η μαγευτική TVpersona που μετά βδελυγμίας απαρνείται το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και τα παιδιά του «κομματικού σωλήνα»; Τι συμβολίζει αλήθεια το σακίδιο που η TVpersona αγόγγυστα κουβαλά;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 12:18 am  
  Καμίνης και μεταναστευτικό: η μεταμόρφωση
Ελένη Τάκου
 
     
  Επειδή «τα στερνά τιμούν τα πρώτα», περίμενα λίγη νηφαλιότητα σε ζητήματα αρχής, που ήταν άλλωστε κατεξοχήν ζητήματα της δικής του ατζέντας. Και γι’ αυτό έγραφα την επομένη του πρώτου γύρου ότι «προσωπικά στη μάχη της επόμενης Κυριακής δεν βλέπω μία μάχη ανάμεσα στη “μνημονιακή λαίλαπα” και τον “αντιμνημονιακό λαϊκισμό”. Βλέπω μία μάχη ανάμεσα σε δυο δημοκρατικές δυνάμεις, με τα κουτσά, τα στραβά και τα καλά τους. Και μια ευκαιρία να συζητήσουμε ίσως μια φορά νηφάλια τι θέλουμε για την πόλη μας, για τον τόπο μας». Αυτά τη Δευτέρα. Και την επόμενη μέρα ανοίγεις την τηλεόραση και σου πέφτει ο ουρανός στο κεφάλι
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 1:11 pm  
  «Η ευρωπαϊκή Αριστερά διανύει περίοδο αισιοδοξίας»
Χριστόφορος Κάσδαγλης
 
     
  Έξι συν ένας υποψήφιοι για την Ευρωβουλή κλήθηκαν από το ThePressproject να δώσουν απάντηση σε ένα διαφορετικό ερώτημα που αφορά την ειδικότητα του καθενός, όπως προκύπτει από τα βιογραφικά τους. Οι έξι συμμετέχουν στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο έβδομος στο «αδελφό» ψηφοδέλτιο «Europa Anderes» στην Αυστρία.
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:29 pm  
  Ο αντιφασισμός είναι στην ψυχή του ΣΥΡΙΖΑ
Σωτήρης Μάρταλης
 
     
  Tο κόμμα των Μπαλτάκων, των Κρανιδιώτηδων και των Πλεύρηδων έχει το θράσος να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για συνεργασία με τους νεοναζί. Η ακροδεξιά κυβέρνηση των Φαρμακονησιών και των στρατοπέδων συγκέντρωσης, οι δήμαρχοι που απαγόρευαν αντιφασιστικές διαδηλώσεις και συναινούσαν σε φασιστικά λουκέτα σε παιδικές χαρές, οι δημοσιογράφοι που ήλπιζαν στη «σοβαρή» πλευρά της Χρυσής Αυγής, εγκαλούν τώρα τον ΣΥΡΙΖΑ για φιλο-φασιστική ψηφοθηρία!
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr