Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Αρσένι Ταρκόφσκι (1907-1989)
Πόσοι γνωρίζουν πως τα ποιήματα που αγαπήθηκαν μέσα από τις ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι ανήκουν στον Αρσένι Ταρκόφσκι, πατέρα του σκηνοθέτη;
 
ΤΗΣ ΕΥΓΕΝΙΑΣ ΚΡΙΤΣΕΦΣΚΑΓΙΑ

Αρσένι και Αντρέι Ταρκόφσκι

Ακούγοντας το όνομα Ταρκόφσκι, συνήθως συμπληρώνουμε νοερά: Αντρέι. Πόσοι γνωρίζουν όμως πως τα ποιήματα που αγαπήθηκαν μέσα από τις ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι ανήκουν στον Αρσένι Ταρκόφσκι, πατέρα του σκηνοθέτη;
Ο τελευταίος ποιητής του Αργυρού αιώνα της ρωσικής ποίησης έζησε μια μεγάλη σε διάρκεια ζωή: πέθανε στα ογδόντα δύο του χρόνια, τρία χρόνια μετά τον γιο του. Ζωή μεγάλη και δύσκολη για οποιονδήποτε άνθρωπο: στις φωτιές των δύο παγκοσμίων πολέμων, στη λάβα της Επανάστασης. Ζωή αποπνικτική για κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο στα πυρά του σταλινικού καθεστώτος κι αργότερα στο βάλτο του καθεστώτος του Λεωνίδ Μπρέζνεφ. Ζωή πικρή για έναν ποιητή, που αναγκαζόταν να γράφει «για το συρτάρι», αποκομμένος από τους αναγνώστες του, να γράφει χωρίς να διαβάζεται.

Πολλοί μεγάλοι Ρώσοι ποιητές και συγγραφείς διώκονταν, βασανίζονταν, δολοφονούνταν. Ο Αρσένι Ταρκόφσκι δεν φυλακίστηκε, δεν κυνηγήθηκε, δεν απειλήθηκε. Απλά, τον είχαν καταδικάσει σε λήθη. Τα βιβλία του δεν απαγορεύονταν. Απλά, δεν εκδίδονταν. Δεν υπήρχε. Όμως ο Αρσένι Ταρκόφσκι, όπως τόσοι και τόσοι συμπατριώτες του, έλαμψε διά της απουσίας του. Λίγοι γνώριζαν την ποίησή του, μα αυτοί οι λίγοι την αγάπησαν και την δέχθηκαν σαν μήνυμα από το παρελθόν, σαν συνέχεια της κλασικής ρωσικής λογοτεχνίας.
Ο Αρσένι Ταρκόφσκι γεννήθηκε το 1907 και διαμορφώθηκε ποιητικά στα τέλη της δεκαετίας του ‘20. Αλλά το πρώτο του βιβλίο, Πριν το χιόνι, είδε το φως μονάχα το 1962.
Ο Ταρκόφσκι «δεν είχε φανερή ποιητική βιογραφία», γράφει ο δημοσιογράφος και ποιητής Γιούρι Κουμπλανόφσκι, προλογίζοντας μία από τις ποιητικές συλλογές του Ταρκόφσκι, «δεν είχε δηλαδή σημαντικούς σταθμούς τους οποίους ορίζουν οι εκδόσεις και οι κριτικές των βιβλίων του, τα διαλείμματα ανάμεσα στις εκδόσεις, οι αντιδράσεις των αναγνωστών του, οι συζητήσεις γύρω από το όνομά του. Ίσως γι’ αυτό και ο ίδιος θεωρούσε το έργο του μονολιθικό και όχι σε εξέλιξη. Ίσως γι’ αυτό το λόγο το έργο του δύσκολα χωρίζεται σε ποιητικές περιόδους... Και συχνά δεν υπάρχουν καν ημερομηνίες κάτω από τα ποιήματά του. Ο χρόνος για τον Ταρκόφσκι είναι ενιαίος».
Ο Ταρκόφσκι, όπως και οι ήρωες πολλών ρωσικών παραμυθιών, ζούσε πρόσωπο με πρόσωπο με τον καθρέφτη, που επί χρόνια ολόκληρα ήταν και ο μοναδικός μάρτυς και κριτής της δουλειάς του, του «άυπνου προσώπου της ματαίας εργασίας». Μονάχα εκεί αποκαλύπτονταν τα σημάδια του χρόνου που κυλούσε. Αρνούμενος να συμβιβαστεί, να υποκύψει, «πούλησε τα καλύτερά του χρόνια για τους ξένους στίχους», όπως λέει ο ίδιος στο ποίημα «Μεταφραστής». Επί δεκαετίες ολόκληρες, ο σοβιετικός αναγνώστης τον αναγνώριζε ως μεταφραστή ξένων ποιητών: αυτή τη μοίρα σφράγισε σχεδόν όλους τους μεγάλους Ρώσους ποιητές, τον Πάστερνακ και τον Μάντελσταμ, την Αχμάτοβα και την Τσβετάγιεβα και άλλους. Έστω και μέσα από ξένες φωνές, αλλά ακούγονταν. Έστω και μέσα από ξένους στίχους, αλλά διαβάζονταν. Και όσοι μπορούσαν ν’ ακούσουν και να διαβάσουν μέσα από τις γραμμές, καταλάβαιναν.
Έτσι ο Ταρκόφσκσι διαφύλαξε την ελευθερία του, τη δική του ποίηση. Την έκρυψε, «όπως κρύβεται η πεταλούδα στο κουκούλι», έστω και με το βαρύτατο τίμημα της λήθης. Η επίσημη λογοτεχνία τον αγνόησε, διότι δεν κολάκευε το καθεστώς και τους φύλακές του, διότι δεν ξεπουλήθηκε. Έτσι, κατά κάποιον τρόπο, ο Αρσένι Ταρκόφσκι παρέμεινε Ρώσος και όχι σοβιετικός ποιητής.
Οι ίδιες αξίες οδηγούσαν στην Τέχνη και τους δυο Ταρκόφσκι, πατέρα και γιο. Τα ποιήματα του πατέρα αποτελούν κλειδιά για τις ταινίες του γιου, ενώ οι ταινίες του γιου λειτουργούν, με τη σειρά τους, ως οπτική έκφραση των ποιημάτων του πατέρα. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο, ότι οι ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι χαρακτηρίζονται ποιητικά: λυρικές, βαθύτατα φιλοσοφικές, οξύτατα ψυχολογικές και αληθινές.
Ούτε ο πατέρας, ούτε ο γιος πρόδωσαν τις αρχές τους. Δεν απογοήτευσαν όσους τους αγάπησαν. Δεν επιδίωξαν να ικανοποιήσουν το κοινό. Και οι δυο εκπλήρωσαν το καθήκον του δημιουργού. Και παρόλο που τα μάτια τους είδαν πολύ αίμα, αδικία και ψέμα, δεν έπαψαν να αγαπούν τη ζωή, τον κόσμο και τον άνθρωπο.
Ο Αρσένι Ταρκόφσκι κηδεύτηκε την πρώτη μέρα του Ιουνίου του 1989 και θάφτηκε στο νεκροταφείο του χωριού Περεντέλκινο, δίπλα στον Μπορίς Πάστερνακ. Στα 23 χρόνια που πέρασαν από το θάνατό του, το έργο τού Αρσένι Ταρκόφσκι έγινε ευρέως γνωστό στη Ρωσία, όπως ευρέως προβάλλονται και οι ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι, οι οποίες το 1984, μετά την άρνησή του να επιστρέψει από την Ιταλία, σφραγίστηκαν στα αρχεία.

Τον τελευταίο μήνα του φθινοπώρου,
στη δύση της ζωής μου,
γεμάτος θλίψη
Μπήκα
Στο δάσος δίχως όνομα και φύλλα,
Λουσμένο ολόκληρο
Στο γαλακτερό
Γυαλί ομίχλης.
Από τα γκρι κλαριά
Στάζαν τα δάκρυα,
Που μονάχα τα δέντρα χύνουν
την παραμονή του χειμώνα
που καταργεί το χρώμα.
Και ξαφνικά συνέβη το θαύμα:
Στη δύση μες απ’ τα σύννεφα
έλαμψε το γαλάζιο,
Και η φωτεινή ακτίνα, ίδια Ιουνίου φως,
Τ’ αηδονιού τραγούδι, δόρυ ελαφρύ,
Καρφώθηκε στο παρελθόν μου,
Περνώντας από το μέλλον.
Και έκλαιγαν τα δέντρα. Προσμέναν
Τις γενναιοδωρίες, έργα ευλογημένα,
Τις θύελλες ευτυχισμένες στο γαλάζιο
Και σύραν το χορό τα περιστέρια
Όπως στα πλήκτρα τρέχουνε τα χέρια
Από τη γη ως τα ψηλά τ’ αστέρια!
Αρσένι Ταρκόφσκι, 1978

Ή μήπως πρόκειται για μια σκηνή από το «Στάλκερ» (1979), του Αντρέι Ταρκόφσκι;

Αναδημοσίευση από τις "Αναγνώσεις" της Κυριακάτικης Αυγής



Ευγενία Κριτσέφσκαγια
RED
Notebook
11 Οκτωβρίου 2012 - 10:43 πμ | Ευγενία Κριτσέφσκαγια
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Το πρόσχημα του νοήματος
Ελένη Τραγέα
17/05/2014
Gravity (2013) του Alfonso Cuarón και Snowpiercer (2013) του Joon-ho Bong
 
 
SOSTEtoNERO
15/05/2014
Δημοψήφισμα για την μη ιδιωτικοποίηση του νερού της Θεσσαλονίκης στις 18 Μαΐου
 
 
Αιγιαλός και μέλλον: κοινής χρήσης πράγματα, εκτός συναλλαγής
Μαρία Καλαντζοπούλου
9/05/2014
Το νομοσχέδιο για τον αιγιαλό (όπως ίσως και όποιο ανάλογο εμφανιστεί, λ.χ. για τα δάση) πρέπει να στιγματίσει για πάντα αυτούς που το συνέλαβαν και το κατέστρωσαν, πρέπει να θυμίσει στην κοινωνία που μαστίζεται από μια βαθιά και πολυεπίπεδη κρίση τι έχει και πρέπει να υπερασπιστεί, τι μέλλον ονειρεύεται
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 3:22 pm  
  Γιατί ο Καμίνης δεν είναι ο αθηναίος Μπουτάρης
Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
 
     
  Προς στιγμή, σε κάποια σημεία, ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης ομοιάζουν, κυρίως στην προτεραιότητα του ελεύθερου επιχειρείν και στην αντιπάθεια προς το συναθροίζεσθαι. Πρόκειται, ωστόσο, για δύο ασυμπτωτικές τετραετίες, από τις οποίες προκύπτουν δύο πολύ διαφορετικές πόλεις
     
 
  20 Μαΐου 2014 - 1:16 pm  
  Αλέξης Μπένος: Τα κινήματα βασικό στοιχείο της πολιτικής μας
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η κριτική στην ψήφο ανάθεσης είναι συνυφασμένη με την ίδια την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ που αποτελεί σύνθεση κινημάτων και έφτασε στη σημερινή δύναμή του με βάση την κινηματική του δράση και όχι την πειθώ μαυρογιαλούρικου τύπου «ψηφίστε μας και θα καθαρίσουμε εμείς για όλα σας τα προβλήματα».
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 10:14 am  
  Η Κεντροαριστερά και το βιοπολιτικό διοικητικό κράτος
Δημήτρης Μπελαντής
 
     
  Μια σοβαρή διάσταση του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών αποτέλεσε η αρκετά έως πολύ καλή επίδοση της Κεντροαριστεράς (Ελιά, ΔΗΜΑΡ, Ποτάμι κλπ) και ιδιαίτερα της Ελιάς στους μεγάλους δήμους (Καμίνης, Μπουτάρης), αλλά και σε πολλές από τις περιφέρειες (οι εκπρόσωποι της Κεντροαριστεράς μετέχουν στον δεύτερο γύρο σε 7 από τις 12 περιφέρειες έναντι 5 του ΣΥΡΙΖΑ)
     
 
  21 Μαΐου 2014 - 3:42 pm  
  Υγεία και πνευματικά δικαιώματα
Παναγιώτης Κουρουμπλής
 
     
  Η αδυναμία πρόσβασης μεγάλης μερίδας του πληθυσμού σε αναγκαία φάρμακα είναι από τις πιο σημαντικές πτυχές της υγειονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα. Για το φαινόμενο των ανασφάλιστων καρκινοπαθών που αναγκάζονται να διακόψουν τη θεραπεία τους επειδή δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ιδίοις πόροις, η κυβέρνηση φέρει βαρύτατη ευθύνη, διότι υπάρχουν λύσεις στο πρόβλημα της πρόσβασης σε φθηνά φάρμακα ακόμα και εντός του μνημονιακού πλαισίου.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr