Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
[Αφιέρωμα στην Κοινωνική Οικονομία] Κινήματα αλληλεγγύης: το παράδειγμα των κοινωνικών ιατρείων
Το τέταρτο κείμενο του αφιερώματος του Red Notebook στην Κοινωνική Οικονομία
 
[Όλα τα κείμενα του αφιερώματος εδώ]

Του Πέτρου Λινάρδου-Ρυλμόν



Αλλά άφησα για το τέλος μια ακόμη σημαντικότερη νίκη της πολιτικής οικονομίας της εργασίας επί της πολιτικής οικονομίας της ιδιοκτησίας. Αναφέρομαι στο συνεταιριστικό κίνημα, και ειδικότερα στα εργοστάσια με καθεστώς συνεταιριστικό που έχουν εγκαθιδρυθεί, χωρίς καμία βοήθεια, χάρη στις προσπάθειες λίγων θαρραλέων. Ποτέ δεν θα είμαστε υπερβολικοί σχετικά με την αξία αυτών των μεγάλων κοινωνικών πειραμάτων. Με πράξεις, και όχι με λόγια, έχουν αποδείξει οτι η παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα και σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης επιστήμης είναι δυνατή χωρίς την ύπαρξη μιας τάξης αφεντικών που προσλαμβάνει μια τάξη εργατών... Η συνεταιριστική εργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί σε εθνική κλίμακα και να ενθαρρύνεται με μέσα της ίδιας φύσης.

Κάρλ Μάρξ, Εναρκτήρια ομιλία στη Διεθνή Ένωση Εργατών (1864)

 

Η άποψη οτι οι αντιστάσεις στην κυριαρχία του κεφαλαίου μπορούν να αναπτυχθούν μόνο στο πλαίσιο των παραγωγικών μονάδων όπου ισχύουν οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, και ότι δεν εκδηλώνονται πραγματικά με παραγωγικές πρωτοβουλίες ανεξάρτητες απο την πλευρά των εργαζομένων, όσο αλληλέγγυες και αν είναι, δεν έχει σχέση με την ιστορία των εργατικών κινημάτων. Η σύγχυση που υπάρχει σχετικά με τη θέση του βασικού κορμού της κοινωνικής ή αλληλέγγυας οικονομίας στις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες, οφείλεται στην κυριαρχία αυτής της στρεβλής άποψης.

Μια πιο προσεκτική ματιά σε χώρες όπου έχει αισθητά αναπτυχθεί η κοινωνική οικονομία (όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ισπανία), αποκαλύπτει οτι οι δομές της έχουν γεννηθεί και αναπτυχθεί ως αυθεντικές κινηματικές πρωτοβουλίες οι οποίες αμφισβήτησαν και αμφισβητούν τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, βασίζονται στην αλληλεγγύη μεταξύ εργαζομένων ή κατηγοριών εργαζομένων, στην άμεσα δημοκρατική λειτουργία και στην ισότητα από την άποψη των αμοιβών και των παροχών.

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύει ακόμα ο αριστερός κρατισμός, ή ειδικότερα ο σταλινικός κρατισμός, αυτές οι κινηματικές πρωτοβουλίες δεν ενσωματώθηκαν στον καπιταλισμό, όπως δεν ενσωματώθηκαν οι ταξικές συνδικαλιστικές οργανώσεις. Και οι δύο αυτές κινηματικές εκφράσεις, εντάχθηκαν στο σύστημα κοινωνικής διαπραγμάτευσης με το κεφάλαιο και το αστικό κράτος, και διατήρησαν τα αρχικά χαρακτηριστικά τους κατά την μακρά μεταπολεμική ανάπτυξη, παρά την σταθερή θεσμική τους θέση και παρά την επιδότησή τους από το κράτος σε πολλές περιπτώσεις.

Στην Ελλάδα οι πρωτοβουλίες αλληλέγγυας οικονομίας αναπτύσσονται και γίνονται περισσότερο ορατές σε σχέση με το παρελθόν, κατά την περίοδο της κρίσης. Δεν σημαίνει, όμως, αυτό οτι αποτελούν προσπάθειες δημιουργίας δομών αντιμετώπισης κοινωνικών προβλημάτων, οι οποίες εγκαθίστανται σε έναν παράλληλο κόσμο και φροντίζουν απλώς τα θύματα της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης. Η εμπειρία των κοινωνικών ιατρείων που έχουν δημιουργηθεί σε πολλές πόλεις της Ελλάδας, δείχνει ότι πρόκειται για αυθεντικές κινηματικές διαδικασίες, με την ιστορία της η καθεμιά, οι οποίες δεν αποσκοπούν απλώς στην κάλυψη κενών του συστήματος υγείας, αλλά στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ανασυγκρότηση ενός συστήματος υγείας για όλους - ενός συστήματος ικανού να καλύπτει τις υπάρχουσες ανάγκες και να λειτουργεί αποτελεσματικά υπό κοινωνικό έλεγχο.

Κοινωνικά ιατρεία, όπως της Θεσσαλονίκης και του Ρεθύμνου, που ξεκίνησαν ως πρωτοβουλίες ομάδων εθελοντών ιατρών, φαρμακοποιών, νοσηλευτών αλλά και πολιτών για τη στήριξη ανασφάλιστων μεταναστών, έχουν πλέον μετατραπεί σε ιατρεία για μετανάστες και ανασφάλιστους έλληνες που πληθαίνουν λόγω της κρίσης. Στην Πάτρα η πρωτοβουλία ανήκε επίσης σε εθελοντές ιατρούς, φαρμακοποιούς και νοσηλευτές που υποστηρίχθηκαν όμως από την πρώτη στιγμή από το Δήμο Πατρέων και ενώ ξεκίνησαν για τη φροντίδα ελλήνων ανασφάλιστων, έχουν πλέον δραστηριοποιηθεί και στη φροντίδα μεταναστών. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στην Πάτρα συμμετέχει στην προσπάθεια αυτή ο σύλλογος των ιδιωτών παιδιάτρων, προσφέροντας δωρεάν επισκέψεις σε ανασφάλιστους έλληνες και αλλοδαπούς γονείς [1].

Από τις συζητήσεις με μέλη αυτών των ομάδων, προκύπτει οτι προσεγγίζουν τις δραστηριότητές τους, όχι μόνο ως κάλυψη των άμεσων αναγκών, αλλά και ως δραστηριότητα συγκέντρωσης πληροφοριών και επεξεργασίας θέσεων σχετικά με την αναμόρφωση του συστήματτος υγείας, ώστε αυτό να καλύπτει το σύνολο του πληθυσμού και να είναι αποδοτικό με κριτήριο το δημόσιο συμφέρον. Είναι σαφές οτι δεν έχουμε μόνο τη στήριξη κατηγοριών εργαζομένων, ανέργων και συνταξιούχων, από εθελοντές ιατρούς και τα συναφή επαγγέλματα, αλλά και μια σημαντική προσπάθεια συσπείρωσης εργαζομένων στον τομέα της υγείας γύρω από ένα σχέδιο για την ανασυγκρότηση του συστήματος. Κινητοποιήσεις για την πρωτοβάθμια φροντίδα οδηγούν αναπόφευκτα στην ανάγκη συνεργασίας με τη νοσοκομειακή περίθαλψη, και η δραστηριοποίηση των συνδικαλιστικών οργανώσεων των νοσοκομειακών προς μια τέτοια κατεύθυνση θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός ευρύτατου κινήματος για την υγεία.

Μια άλλη διάσταση των κοινωνικών ιατρείων είναι οτι υιοθετούνται και δοκιμάζονται δομές άμεσης δημοκρατικής λειτουργίας, όπου οι καταμερισμοί εργασιών έχουν λειτουργικό χαρακτήρα και δεν διαμορφώνουν ιεραρχίες. Οι εμπειρίες αυτές μπορούν να παίξουν αποφασιστικό ρόλο σχετικά με την αμφισβήτηση των αυστηρά ιεραρχικών και αυταρχικών δομών στο νοσοκομειακό σύστημα, και να εμπνεύσουν τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ώστε να παλέψουν για την ανανέωση της διοίκησης και οργάνωσης σε αυτούς τους χώρους. Η προσφορά χρόνου εργασίας από ιατρούς και νοσηλευτές του ΕΣΥ και από ιδιώτες ιατρούς, αποτελεί μια προσέγγιση η οποία είναι προφανώς μεταβατική, αλλά εντάσσεται πλήρως στην παράδοση της κοινωνικής ή αλληλέγγυας οικονομίας, για την οποία η αμοιβή της εργασίας είναι συνάρτηση της δυνατότητας υλοποίησης ενός κοινωνικού έργου.

Κεντρικό χαρακτηριστικό της τρέχουσας κρίσης του καπιταλισμού, ιδιαίτερα ορατό και καταστροφικό στην Ελλάδα, είναι οτι αδρανοποιεί και εν δυνάμει καταστρέφει παραγωγικό δυναμικό, με τη μορφή του εξοπλισμού, αλλά κατά κύριο λόγο με τη μορφή του ανθρώπινου δυναμικού και του γνωσιακού κεφαλαίου. Εγκαθιστά επίσης μορφές οργάνωσης και διαχείρισης της απομένουσας παραγωγικής δομής, οι οποίες είναι αυταρχικές, άνισες και μη αποδοτικές. Στην Ελλάδα σήμερα η ανασυγκρότηση της οικονομίας περνάει μέσα από τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού ιστού και από τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα χαρακτηριστικά του και σχετικά με την ποιότητα της κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης της χώρας. Μια τέτοια ανανεωτική πνοή στην οικονομία και την κοινωνία δεν μπορεί προφανώς να βασιστεί σε έναν συρρικνωμένο και πεπαλαιωμένο ιδιωτικό τομέα και χρειάζεται ισχυρές πρωτοβουλίες των εργαζομένων, των ανέργων και των πολιτών εν γένει, ικανές να επηρεάσουν τις κρατικές πολιτικές, αλλά και να δημιουργήσουν αυτόνομες παραγωγικές και κοινωνικές δομές έκφρασης και κάλυψης των αναγκών.

_________________________

[1] Επισκεφθήκαμε τα αναφερόμενα κοινωνικά ιατρεία στο πλαίσιο της έρευνας και μελέτης που πραγματοποιείται στο Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, από την Ειρήνη Σωτηροπούλου και τον υπογράφοντα, με θέμα τις σχέσεις αλληλέγγυας οικονομίας και συνδικάτων. Το άρθρο αυτό δεν αποτελεί δημοσίευση μέρους της μελέτης, η οποία δεν θα ολοκληρωθεί πριν το τέλος του 2012.

[Όλα τα κείμενα του αφιερώματος εδώ]



Πέτρος Λινάρδος-Ρυλμόν
RED
Notebook
14 Ιουνίου 2012 - 11:35 πμ | Πέτρος Λινάρδος-Ρυλμόν
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Το κυνήγι μαγισσών στην αναπηρία και η κοινωνική φαντασιακότητα
Λάζαρος Τεντόμας
15/05/2014
Από την οπτική του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας, θα επιχειρηθεί η σύνδεση της ατομικής με τη συλλογική εμπειρία, έτσι ώστε να αποσαφηνιστούν τα επίπεδα αντίστασης, όπως αυτά διαδραματίζονται στην Ελλάδα της κρίσης. Το κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας προτείνει την οντολογική διάκριση μεταξύ βλάβης (λειτουργικοί περιορισμοί του ανάπηρου σώματος) και αναπηρίας (μορφή κοινωνικής καταπίεσης). Ενώ το κοινωνικό μοντέλο ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’70, κυρίως υπό την επιρροή της μαρξιστικής θεωρίας, στη διαδρομή του εμπλουτίστηκε και από μεταδομιστικές θεωρίες, ακολουθώντας την πορεία των κοινωνικών επιστημών και στις δύο ακτές του Ατλαντικού.
 
 
Εμείς και ο ΟΟΣΑ: Λάδι, χαβιάρι και φουά γκρα
Ευκλείδης Τσακαλώτος
9/03/2014
Μετά από την οικονομική αναποτελεσματικότητα και το κοινωνικό τσουνάμι των μνημονιακών πολιτικών, φθάνουμε στο στάδιο του απόλυτου παραλογισμού
 
 
Διεργασίες στον «ήρεμο» πάτο της οικονομίας
Πέτρος Σταύρου
6/02/2014
Αν προσπαθούσαμε να περιγράψουμε την κατάσταση της σημερινής οικονομίας θα λέγαμε ότι αυτή βρίσκεται κοντά (όχι ακριβώς, αλλά κοντά) σε ένα σημείο ηρεμίας και «ισορροπίας». Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το σημείο ισορροπίας βρίσκεται στον «πάτο ενός μπουκαλιού». Η οικονομία για να ανέβει πιο ψηλά, προς τον «λαιμό του μπουκαλιού» ας πούμε, χρειάζεται μια ποσότητα ενέργειας που δεν διαθέτει και που δεν μπορεί να δημιουργήσει ενδογενώς.
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr