Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Remember, remember the 6th of December
Γιατί κανένας Δεκέμβρης δεν τέλειωσε ποτέ [1]
 
Της Ειρήνης Γαϊτάνου

Έχουν περάσει μόλις τρία χρόνια από την νεολαιίστικη εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008. Σε αυτά τα τρία χρόνια ο ιστορικός χρόνος υπήρξε πράγματι εξαιρετικά συμπυκνωμένος: Νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις, η Ελλάδα στο μηχανισμό της «τρόικας», σειρά γενικών απεργιών (δύο από τις οποίες 48ωρες - οι πρώτες μετά την πτώση της χούντας), εκατοντάδες κλαδικές, κινητοποιήσεις σε πανεπιστήμια και χώρους εκπαίδευσης, αλλά και το «κίνημα των πλατειών». Ήταν αυτό το τελευταίο που χαρακτηρίστηκε από μεγάλο βάθος, καινοτομίες, ριζοσπαστισμό και αντιφάσεις, που διεκδίκησε για πρώτη φορά τη συγκρότηση νέων σχέσεων των ανθρώπων με την πολιτική και το πολιτικό εν γένει. Για πρώτη φορά; Και ο Δεκέμβρης;
 
Ας είμαστε ειλικρινείς. Ο Δεκέμβρης επιδιώχθηκε γρήγορα να ξεχαστεί. Παρά το εξαιρετικό βάθος του (σε ό, τι αφορά τη χωρική και τη χρονική διάσταση, τη διάρκειά του, τη διάχυση στην πόλη, τις πρωτοβουλίες και τον πειραματισμό στο επίπεδο των μορφών πάλης, τον αντισυστημικό του χαρακτήρα, τη βίαιη αντιπαράθεση με το κράτος και την πολιτική εξουσία), και παρά την σημαντική κοινωνική νομιμοποίηση της οποίας έχαιρε κατά τη διάρκεια της εξέλιξής του, ο Δεκέμβρης δεν μελετήθηκε, δεν συζητήθηκε στα σοβαρά, δεν συστηματοποιήθηκε η συμβολή του. Ο κυρίαρχος πολιτικός λόγος (από τα ΜΜΕ ως τους αλαλάζοντες «διανοούμενους», τους στρατευμένους μέχρι τέλους στο άρμα του νεοφιλελευθερισμού) επιστράτευσε όλα του τα όπλα μετά το τέλος της εξέγερσης: για να συκοφαντήσει τα χαρακτηριστικά της, προκειμένου να αναιρέσει τη δυναμική της, να αμφισβητήσει το χαρακτήρα της ως εξέγερση. Ακόμα όμως και οι πολιτικοί χώροι που συμμετείχαν σε αυτήν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, βιάστηκαν να ξεπεράσουν την αμηχανία που ένιωθαν κατά την ανάπτυξή της: είτε αποφεύγοντας και, οριακά, ξεχνώντας τη συζήτηση (τμήματα της αριστεράς), είτε προσδίδοντάς της χαρακτηριστικά συγκεκριμένων πολιτικών χώρων (τμήματα της αναρχίας).
 
Στην πραγματικότητα η εξέγερση του Δεκέμβρη ήταν το πρώτο κοινωνικό ξέσπασμα της παρούσας περιόδου πολιτικής κρίσης του νεοφιλελευθερισμού, ένα κοινωνικό γεγονός που έθεσε το ερώτημα της συγκρότησης νέων σχέσεων των ανθρώπων με την πολιτική.  Στο περιθώριο ή και ενάντια στις παραδοσιακές μορφές άσκησης πολιτικής και τους κατεστημένους τρόπους πολιτικής οργάνωσης, πρότεινε μια εντελώς νέα πολιτική συγκρότηση και στράτευση, προκρίνοντας τις αρχές της αμεσοδημοκρατίας και της ευρείας συμμετοχής, τόσο στις μορφές πάλης όσο και στη λήψη των αποφάσεων. Επανέφερε ως κυρίαρχα στοιχεία, αλλά και ως διακυβεύματα, τα πεδία της καθημερινής ζωής και του δημοσίου χώρου. Διακήρυξε ότι η εξέγερση “ή θα είναι γιορτή ή τίποτα”, με την υλοποίηση πολλών και διαφορετικών πολιτιστικών πρωτοβουλιών (με την ευρεία έννοια του πολιτισμού). Πρωτοστάτησε στην ανασυγκρότηση του πρωτοβάθμιου συνδικαλισμού. Ήταν εκείνες τις μέρες που η πρωτοβουλία των πρωτοβάθμιων σωματείων πρωτοεμφανίστηκε με μαζικούς όρους, σε ρήξη με τον γραφειοκρατικοποιημένο επίσημο συνδικαλισμό (και ορόσημο την κατάληψη της ΓΣΕΕ), σηματοδοτώντας έτσι την πρώτη μαζική εφόρμηση της νεολαίας της ελαστικής απασχόλησης στο προσκήνιο.

Ο Δεκέμβρης προσπάθησε να συνδεθεί με κινήματα και πρωτοβουλίες στο εξωτερικό. Θεμελίωσε με συλλογικούς όρους δομές αλληλεγγύης (ιδίως μετά την απόπειρα δολοφονίας ενάντια στην Κωνσταντίνα Κούνεβα) και πυροδότησε την ευρεία χρήση των μέσων εναλλακτικής πληροφόρησης. Ήταν εκείνες τις μέρες που για πρώτη φορά μετανάστες συμμετείχαν σε μια εξέγερση με μαζικούς όρους, αν και χωρίς αναγνωρισμένα πολιτικά δικαιώματα [2], διευρύνοντας τα όρια της πολιτικής κοινότητας και θέτοντας το δημοκρατικό πρόβλημα ως πρόβλημα υπέρβασης ορίων [3]. Οι μέρες αυτές έδωσαν επίσης το έναυσμα για δεκάδες καταλήψεις κτιρίων και δημοσίων χώρων, που κράτησαν για μήνες μετά την εξέγερση, και πολλές υπάρχουν ακόμα.

Ο Δεκέμβρης αποκάλυψε τη συστημική βία, οικονομική, φυσική και συμβολική. Αρνήθηκε να αναγνωρίσει το κρατικό μονοπώλιο στη βία, συγκρούστηκε και επιτέθηκε ενάντια στα οικονομικά και πολιτικά σύμβολα της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης. Γκρέμισε τον πυρήνα του κυρίαρχου πολιτικού λόγου γύρω από τη βία: ότι, απ΄ όπου κι αν προέρχεται, η βία αποτελεί μια προσωρινή εκτροπή από ένα ειρηνικό status quo, που υποτίθεται πως εκπροσωπεί τον «κανόνα» στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Ο μύθος αυτός σήμερα καταρρίπτεται πιο εκκωφαντικά από ποτέ, καθώς ο νεοφιλελευθερισμός καταφεύγει σε όλο και πιο αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης και πολιτικές εντονότερου κοινωνικού και πολιτικού αποκλεισμού.

Στο έδαφος μιας κρίσης οικονομικής και κοινωνικής, που πλήττει ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, μιας κρίσης πολιτικής εκπροσώπησης και νομιμοποίησης του κράτους και των μηχανισμών του, όπως και των θεσμών, και μιας κρίσης ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού που εκείνη την περίοδο να παίρνει έδειχνε τις διαστάσεις της, πλήττοντας κατά κύριο λόγο τη νεολαία, ο Δεκέμβρης προέβαλε τη δυνατότητα μιας νέας, ευρείας κοινωνικής συμμαχίας: οι διαφορετικές υποκατηγορίες της νεολαίας – μαθητές, φοιτητές, ελαστικά εργαζόμενοι και άνεργοι, μετανάστες, νέοι του περιθωρίου– δεν συμμετείχαν με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και διεκδικήσεις των επιμέρους ταυτοτήτων τους, αλλά στη βάση μιας διαμορφούμενης κοινής ταυτότητας, που δεν αναιρούσε, αλλά σεβόταν τις επιμέρους διαφορές [4].

Σε κάθε περίπτωση, το (ναρκοθετημένο) ερώτημα αν θα θέλαμε έναν ακόμα Δεκέμβρη υπεκφεύγει. Κανένας Δεκέμβρης, Μάης ή Οκτώβρης δεν μπορεί (ευτυχώς, γι΄ αυτούς που εξακολουθούν πραγματικά να στρατεύονται στο όραμα της επαναστατικής κοινωνικής αλλαγής και που δεν πιστεύουν ότι το τέλος του καπιταλισμού είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας), κανένας δεν μπορεί να είναι επανάληψη οποιουδήποτε Δεκέμβρη, Μάη ή Οκτώβρη. Υπεκφεύγει, όμως, το ερώτημα αυτό για έναν κυρίως λόγο: η δύσκολη αλήθεια της εξέγερσης είναι πως βασικό πρόβλημα του Δεκέμβρη, όπως και κάθε άλλης εξέγερσης ή κινήματος πριν και μετά, είναι η έλλειψη ενός πολιτικού υποκειμένου που θα ξεπερνά το σημερινό κατακερματισμό, το συμβιβασμό, τη φοβικότητα, τη στρατηγική ανεπάρκεια, την έλλειψη οράματος και πολιτισμού. Που θα εμπιστεύεται και θα διδάσκεται από τις κινήσεις των μαζών, πολιτικοποιώντας και ριζοσπαστικοποιώντας τις ταυτόχρονα. Που θα αφήνεται να οδηγηθεί από τη νέα εμπειρία, ώστε να μπορέσει να παρέμβει σε αυτήν [5]. Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα που έθεσε ο Δεκέμβρης, ο οποίος άλλωστε από την αρχή δήλωσε ότι δεν διεκδικούσε να είναι απάντηση, αλλά ερώτηση. Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα που τίθεται από τότε, κάθε μέρα, στους δρόμους του αγώνα και της σύγκρουσης. Ως τότε, ας κρατήσουμε την αισιόδοξη διαπίστωση του Ζιλ Ντελέζ, στην οποία συνήθιζε να παραπέμπει ο Ντανιέλ Μπενσαϊντ: «Αρχίζουμε πάντα από τη μέση».


Η Ειρήνη Γαϊτάνου είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια πολιτικών επιστημών.
__________________

Σημειώσεις

[1] Από στίχο του τραγουδιού «Οργή», του συγκροτήματος Μεθυσμένα Ξωτικά (διασκευή του τραγουδιού «La rage» της Keny Arcana).

[2] Σύμφωνα με τον Αντρέα Καλύβα, πρόκειται για πολίτες χωρίς πολιτικά δικαιώματα, πολίτες de facto και όχι de jure, που αμφισβητούν τον πολιτικό αποκλεισμό τους δια της συμμετοχής τους.  Στο A. Kalyvas, An Anomaly? Some Reflections on the Greek December 2008, Constellations (17.2), 2010.

[3] Βλ. J. Rancière, «Democracy, Republic, Representation», Constellations (13.3), 2006, p. 300.

[4] Πρόκειται για μια «ενότητα μέσα στη διαφορά». Μαρία Καραμεσίνη, Οι δυσκολίες επαγγελματικής αποκατάστασης των νέων στην Ελλάδα, εφημερίδα Εποχή, 18.01.2009.

[5] S. Kouvelakis, Pour une politique de l΄insurrection. Réflexions à partir du décembre grec: Notes sur la stratégie, αδημοσίευτο χειρόγραφο.


Ειρήνη Γαϊτάνου
RED
Notebook
6 Δκεμβρίου 2011 - 5:32 πμ | Ειρήνη Γαϊτάνου
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Βοσνία: Μια τρομακτική εικόνα του μέλλοντος της Ευρώπης
Igor Štiks
1/03/2014
Οι απλοί άνθρωποι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης δείχνουν στην Ευρώπη πώς να αποφύγει την υπνοβασία προς την καταστροφή…
 
 
Για την εξέγερση στην Ουκρανία
Σιμονίδα Αργυράκου
22/02/2014
H Αριστερά οφείλει να κατανοήσει τις ανάγκες των φτωχών στρωμάτων και να στηρίξει τα αιτήματά τους. Από την άλλη, να εναντιωθεί στον ιμπεριαλισμό, τόσο της ΕΕ και των ΗΠΑ, όσο και της Ρωσίας
 
 
Εξέγερση με ταξικό πρόσημο
Σιμόν Αργυράκου
16/02/2014
Πολλοί εξωτερικοί παρατηρητές της εξέγερσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αναρωτήθηκαν: γιατί τώρα; Και η απάντηση σχεδόν όλων όσοι πήραν μέρος στις διαδηλώσεις ή όσοι παρακολουθούν από κοντά τα γεγονότα σε αυτή τη χώρα είναι: και πολύ άργησε!
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr