Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
[Αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση] «Ψωμί, Ειρήνη, Γη»
Το πρόγραμμα των Μπολσεβίκων και η Οκτωβριανή Επανάσταση
 

Του Χρήστου Σίμου

Ποιος ο λόγος να ασχολούμαστε ακόμα με την Οκτωβριανή Επανάσταση; Τι έχει να μας πει ο Λένιν και το Κόμμα των Μπολσεβίκων μετά από 94 χρόνια; Η τακτική και η στρατηγική τους έχει να διδάξει έστω κατ’ ελάχιστο τη σύγχρονη ριζοσπαστική αριστερά;

Οι ιστορικές αναλογίες είναι επικίνδυνο σπορ, καθώς η κάθε ιστορική περίοδος είναι όντως μοναδική. Ωστόσο, το ίδιο επικίνδυνη είναι μια ιστορικιστική θεώρηση η οποία αντιμετωπίζει τα ιστορικά γεγονότα ως απολύτως αποκομμένες περιόδους: πράγματι, η κάθε ιστορική περίοδος είναι μοναδική, υπάρχουν όμως κάποια πράγματα που δεν αλλάζουν, κι αυτά δεν έχουν να κάνουν με το πόσο ανεπτυγμένος ή όχι είναι ο καπιταλισμός ή με τον συσχετισμό των δυνάμεων σε εγχώριο η στο διεθνές επίπεδο, αλλά με τις ίδιες τις έννοιες της πολιτικής και της ιδεολογίας.

Το 1917, η επανάσταση του Φεβρουαρίου ανέτρεψε τον τσάρο. Την ημέρα που νίκησε η επανάσταση οι μπολσεβίκοι κάλεσαν τους εργάτες να δημιουργήσουν τα σοβιέτ των εργατών-βουλευτών. Το ίδιο βράδυ εμφανίστηκαν στα ανάκτορα της Ταυρίδας οι πρώτοι αντιπρόσωποι που εκλέχτηκαν από τις επιχειρήσεις και τα στρατιωτικά τμήματα. Παράλληλα, σε όλα τα κυβερνεία και στις περισσότερες πρωτεύουσες των νομών εκλέχτηκαν Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, που αποκτούσαν δικαίωμα αρνησικυρίας σε τοπικό επίπεδο, ενώ οι τσαρικοί υπάλληλοι καθαιρέθηκαν. H αστικοδημοκρατική επανάσταση του Φλεβάρη είχε νικήσει. Το γεγονός αυτό οδήγησε στον σχηματισμό «προσωρινής κυβέρνησης», η οποία δεν είχε καμία νομιμοποίηση στο εσωτερικό της Ρωσίας, είχε όμως στήριξη από τους δυτικούς συμμάχους.

Η μη αποδοχή της προσωρινής κυβέρνησης από τον ρωσικό λαό δε σήμαινε την ταυτόχρονη αποδοχή των ιδεών των διάφορων επαναστατικών ομάδων που δρούσαν στη ρωσική κοινωνία. Ο Λένιν, έχοντας πλήρη επίγνωση του δεδομένου αυτού, αφουγκράστηκε προσεκτικά τα αιτήματα των κοινωνικών ομάδων που επιθυμούσε να εκπροσωπήσει πολιτικά: Οι φτωχοί που ζούσαν στις μεγάλες πόλεις (Μόσχα και Πετρούπολη κυρίως) δεν ήθελαν τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από «ψωμί», καθώς η ρωσική κοινωνία βίωνε συνθήκες ακραίας φτώχειας, λόγω του πολέμου. Οι εργάτες των εργοστασίων επιθυμούσαν την βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους: καλύτερα μεροκάματα, λιγότερες ώρες εργασίας, ασφάλιση, καλύτερες συνθήκες εργασίας. Οι φτωχοί αγρότες δεν ήθελαν τίποτε άλλο πέρα από αναδιανομή των εθνικών γαιών. Και σ’ ό,τι αφορά τους στρατιώτες, το μόνο που ζητούσαν ήταν να τερματιστεί ο πόλεμος. Αν και πιστός στη σιδηρά κομματική πειθαρχία και στο μαρξισμό ως τη μοναδική ορθή επαναστατική θεωρία, μετά την επανάσταση, ο Λένιν δεν είχε κανένα πρόβλημα να μοιράσει τη γη στους αγρότες σύμφωνα με το οικογενειακό δίκαιο, κόντρα στο σοσιαλιστικό πρόγραμμα.

Ποιες ήταν όμως οι προγραμματικές θέσεις του κόμματος των Μπολσεβίκων; Βλέποντας τες εκ των υστέρων, θα ‘λέγε κανείς πως η λογική του προεπαναστατικού προγράμματος των Μπολσεβίκων δεν διαφέρει ούτε στο ελάχιστο από ό,τι ονομάζεται στις μέρες μας  –με την γνωστή αριστερή αργκό, η οποία έχει απεύθυνση μόνο σε όσους έχουν τετραψήφιο αριθμό κινηματικών ενσήμων- «μίνιμουμ πρόγραμμα». Ο Λένιν στεκόταν μόλις σε πέντε σημεία: στην εθνικοποίηση των τραπεζών, στην εθνικοποίηση των μονοπωλιακών ενώσεων, στην κατάργηση του εμπορικού απορρήτου και στον υποχρεωτικό συνδικαλισμό των βιομηχάνων, των εμπόρων και των επιχειρηματιών, και, τέλος, στην υποχρεωτική συνένωση του πληθυσμού σε καταναλωτικούς συνεταιρισμούς.

Πόση σημασία έδινε ο ίδιος στις προγραμματικές θέσεις; Αν κρίνει κανείς από τις παρεμβάσεις του μεταξύ του Φλεβάρη και του Οκτώβρη, ελάχιστη. Το κύριο μέλημα του Λένιν ήταν να εμπνεύσει την αυτοπεποίθηση στις μάζες των Ρώσων προλεταρίων ότι μπορούσαν να κατακτήσουν την κρατική εξουσία. Ο ισχυρισμός ήταν απλός, σαφής και αιχμηρός: μόνο η εργατική τάξη ήταν η δύναμη εκείνη που μπορούσε να εγγυηθεί την ενότητα της Ρωσίας και την ευημερία του ρωσικού λαού. Εκτιμώντας πολύ προσεκτικά τη συγκυρία εντός κι εκτός Ρωσίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η εξουσία περπατάει στους δρόμους». Το καθήκον των Μπολσεβίκων δεν ήταν άλλο από το να την μαζέψουν. Η έμφαση του Λένιν ήταν στην τακτική και στην εκτίμηση του συσχετισμού: από το καλοκαίρι και μετά, όταν το κόμμα είχε συγκεντρώσει πλέον περίπου 250.000 μέλη, μοναδικό μέλημά του ήταν να πείσει όσους ήταν απαισιόδοξοι για το ότι οι Μπολσεβίκοι πρέπει να αρπάξουν τη μεγάλη ευκαιρία και να εγκαθιδρύσουν την εργατική εξουσία. Η εμμονή του στη σημασία της συγκυρίας γίνεται ακόμα πιο εμφανής αν θυμηθεί κανείς με πόση επιμονή πάλεψε να μην περιμένουν οι Μπολσεβίκοι τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου των Σοβιέτ για να κινηθούν. Η 7η Νοέμβρη (με βάση το νέο ημερολόγιο) ήταν η κατάλληλη μέρα. Ούτε μια μέρα πριν, ούτε μια μέρα μετά.

Πολιτικός σχεδιασμός και πραγματικότητα

Το όραμα του Λένιν δεν σταματούσε στη Ρωσία. Ο βασικός στόχος ήταν η Ρωσία να αποτελέσει το έναυσμα για την πανευρωπαϊκή, και, στη συνέχεια, την παγκόσμια επανάσταση. Η κύρια στόχευση ήταν η μετάδοση της επανάστασης στη Γερμανία, η οποία θεωρούταν ως η κομβική χώρα για την Ευρώπη. Δεν είναι τυχαίο πως η επίσημη γλώσσα της Κομιντέρν ήταν τα γερμανικά και όχι τα ρώσικα, ακόμα και μέχρι τη δεκαετία του ’30. Τα γεγονότα είναι πασίγνωστα: η Οκτωβριανή επανάσταση ενέπνευσε άμεσα χιλιάδες αγωνιστές παγκοσμίως, όμως η επανάσταση δεν απλώθηκε. Η τραγική κατάληξη της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ επισφράγισε τη ματαίωση του σχεδίου για μια επιτυχή επαναστατική διαδικασία στη Γερμανία. Αυτό που ακολούθησε ήταν ο Εμφύλιος Πόλεμος, στον οποίο επικράτησαν οι Μπολσεβίκοι και κατόπιν, η περίφημη Νέα Οικονομική Πολιτική και τα Πενταετή Προγράμματα του Στάλιν. Όλα βάδισαν εκτός σχεδίου. Και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά;

____________________

Βιβλιογραφικές πηγές

Hobsawm, Eric (2004), Η Εποχή των Άκρων. Ο Σύντομος Εικοστός Αιώνας 1914-1991, Θεμέλιο, Αθήνα
Lenin, Vladimir Illic (1997), Από τον Απρίλη στον Οκτώβρη: Κείμενα για την Οκτωβριανή επανάσταση, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα
Zizek, Slavoj, (επιμ.), (2004), Revolution at the Gates: Zizek on Lenin, Verso, Λονδίνο

Δείτε εδώ όλα τα κείμενα του αφιερώματος


Χρήστος Σίμος
RED
Notebook
18 Νεμβρίου 2011 - 9:12 πμ | Χρήστος Σίμος
 
Σχόλια
Μπορείτε να αναφέρετε υβριστικά σχόλια ή εκτός των όρων χρήσης με το αντίστοιχο κουμπί στο πάνω δεξί μέρος κάθε σχολίου. Η άσκοπη χρήση της δυνατότητας μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό σας από το σχολιασμό
Σχόλιο από: Mάριος

Το πρόγραμμά μας Λένιν, 1899

http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1899/articles/arg2op.htm

Επίσης, μπορεί κανείς να διαβάσει το Αλφαβητάρι του Κομμουνισμού, που αποτελεί εισαγωγή του προγράμματος των μπολσεβίκων.

Τέλος, είναι άλλο το σύνθημα και άλλο το πρόγραμμα!
 
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Αμερικανοί πραγματιστές, ευρωπαίοι ιδεολόγοι και η διαχείριση της παγκόσμιας κρίσης
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Λουδοβίκο Κωτσονόπουλο
28/04/2014
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Red Notebook
 
 
Η Βενεζουέλα Πίσω από τις Διαμαρτυρίες: Η Επανάσταση είναι Εδώ για να Μείνει
Eva Golinger
27/02/2014
Η δημοσιογράφος-ερευνήτρια Eva Golinger εντοπίζει τις ρίζες των τρεχουσών διαδηλώσεων της αντιπολίτευσης, και επιχειρηματολογεί «η επανάσταση που είναι εδώ για να μείνει είναι η Μπολιβαριανή Επανάσταση, που ξεκίνησε το 1998 όταν ο Ούγκο Τσάβες πρωτοεκλέχτηκε πρόεδρος».
 
 
Red Notebook Valentine΄ s Party
15/02/2014
Το πάρτυ του Red Νοtebook στο B-social, από το φακό του Άγγελου Καλοδούκα. Για όσες και όσους βρέθηκαν εκεί (και ήταν πολλοί, και τους ευχαριστούμεί!), για όσες πέρασαν λίγο και για όσους θα ήθελαν και περιμένουν ήδη το επόμενο
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr