Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
[Αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση] Η Άννα στη Στάβροπολ
Αποσπάσματα από το αφήγημα της Μαρίας Ιορδανίδου «Διακοπές στον Καύκασο» (α΄έκδοση: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1965)
 

Η δεκαεξάχρονη Άννα, εγγονή της περίφημης Λωξάντρας και μαθήτρια στο Αμερικανικό Κολλέγιο της Πόλης, τον Ιούλιο του 1914 επισκέπτεται τον αδελφό της μητέρας της στο Μπακού. Εκεί ανακαλύπτει ότι η γαλλίδα σύζυγός του της έχει εξασφαλίσει για το καλοκαίρι θέση δασκάλας αγγλικών σε μια ευκατάστατη οικογένεια της Σταυρούπολης, υπό την προστασία μιας συμπατριώτισσάς  της. Οι εξελίξεις όμως δεν επιτρέπουν στην Άννα να επιστρέψει στην Πόλη ούτε αυτό, ούτε τα επόμενα καλοκαίρια…

Απ’ τις αρχές του 1917 η Στάβροπολ είχε αρχίσει ν’ αραιώνει. Πρώτοι ξεκοσκινίστηκαν οι τσαρικοί και όσοι είχανε σχέση μαζί τους. Σιγά-σιγά, ύστερα απ’ αυτό όλο το κέντρο της πόλης άδειαζε. Χάθηκαν απ’ τη μέση οι πιο πολλοί έμποροι, γιατροί και διανοούμενοι.

Οι ξένες δασκάλες εξαφανίστηκαν μονομιάς όπως οι κατσαρίδες στη σκοτεινή κουζίνα μόλις ανάψει το φως. Ως που να μπει η άνοιξη του 1918 δεν είχε απομείνει παρά μονάχα η Μαντάμ Φουρώ, που δήλωσε πως είναι οπαδός του Λένιν, η Μαμζέλ Σελεστίν, που ήταν πολύ γριά και δεν μπορούσε να ταξιδέψει, και η Άννα, που περίμενε ν΄ ανοίξουν τα στενά και ν΄ αρχίσουνε να μπαίνουν τα βαπόρια στη Μαύρη Θάλασσα.

[…] Άλλωστε η μπόρα λες και είχε ξεθυμάνει. Σχετική ησυχία στη Στάβροπολ. Οι αδέσποτοι φαντάροι κάπως συμμαζεύτηκαν, σουλουπώθηκαν, άδειασε η Πλατεία του Αγιαντρέα και τα στρατιωτικά είδη δεν πουλιούνται πια.

Απ’ τις αρχές του Απρίλη καθιερώθηκε η υποχρεωτική θητεία για τους εργάτες και τους ακτήμονες αγρότες. Κανένας αστός μέσα στον Κόκκινο Στρατό. Για να δημιουργήσει στελέχη ο Τρότσκι διάλεξε λέει καμιά πενηνταριά αξιωματικούς του τσαρικού στρατού, προειδοποιώντας τους ότι σε περίπτωση προδοσίας κρατούσε τις οικογένειές τους για ομήρους. Και σε κάθε μονάδα του στρατού έβαλε από έναν πολιτικό επίτροπο.

Μέσα στη Στάβροπολ νέκρα, μόνο το Σπίτι του Σοβιέτ βράζει σαν κυψέλη. Περνούν απ’ έξω οι αραιοί διαβάτες και χαζεύουν το περίεργο φαινόμενο. Πολλές φορές στέκονται ν’ ακούσουν τον ομιλητή που είναι στο μπαλκόνι.

- Σύντροφοι! Είναι φυσικό ότι οι τσιφλικάδες, οι καπιταλιστές, οι ανώτεροι υπάλληλοι και τα κοπέλια τους αντιδρούνε. Οι εσέροι και μενσεβίκοι οργανώνουν λεηλασίες στα διυλιστήρια, στις κάβες και στις αποθήκες γιατί προσπαθούν να σπάσουν το ηθικό του επαναστατικού στρατού με το οινόπνευμα. Σύντροφοι! Η Οχτωβριανή Επανάσταση νίκησε, μα πρέπει να τη στερεώσουμε. Τους Λευκορώσους τους αρματώνει ο διεθνής καπιταλισμός. Θέλουνε ν΄ αποκόψουνε τον Καύκασο απ’ τη λοιπή Ρωσία. Θέλουνε τα πετρέλαιά μας.... Η Κόκκινη Φρουρά επαγρυπνεί. Έχουμε και τους εργάτες όλου του κόσμου με το μέρος μας. Ζήτω η Παγκόσμια Προλεταριακή Επανάσταση! Ζήτω ο Κόκκινος Στρατός!

Και λίγο παρακάτω, στην αίθουσα του Μπιοσκόπ, συγκέντρωση. Πάμε ν’ ακούσουμε; Έτσι κι έτσι σήμερα βρέχει. Έτσι κι έτσι οι κινηματογράφοι είναι κλειστοί.

Συγκεντρώσεις, ομιλίες, διαφώτιση, και μια μέρα, στην έξοδο του Μπιοσκόπ, ένας λεβέντης με κοντό σακάκι από αλεπουδόγουνα, αρματωμένος ως τ’ αυτιά, χτυπά την Άννα στην πλάτη.

- Αννούσκα!   

Μπα! Ο Νικήφορ. Ο Νικήφορ από τα Παραπήγματα Λοιμωδών Νόσων! […] Η Αννα θυμήθηκε το χιονάνθρωπο που είχαν φτιάσει, το τελευταίο τσάι που είχαν πιει μέσα στην κουζίνα της Γιεφπραξέγιας. Θυμήθηκε και τους Αυστριακούς αιχμαλώτους.

- Νου αυτούς! Είπε θυμωμένος ο Νικήφορ. Τομάρια. Αντεπαναστάτες. Τσιράκια της πλουτοκρατίας.
- Σώπα καλέ! Είπε η Αννα. Αδύνατο. Αφού αυτοί δεν ξέρανε που να κρυφτούν για να μην πολεμήσουν.
- Και όμως. Μεγάλη ζημιά μας κάνουνε. Πολεμούνε στο πλευρό του Ντενίκιν. Από τη Πένζα ίσαμε το Βόλγα απλώθηκαν. Τρεις μεραρχίες. Δεν το ήξερες; Αμ βέβαια, εσύ πού να τα μάθεις αυτά τα πράματα.

Αυτή η Λεγεώνα των Τσέχων, λέει, σχηματίστηκε από καιρό, και τώρα με την επανάσταση ξεκίνησε να πάει μέσω Βλαντιβοστόκ στη Γαλλία να πολεμήσει για την ανεξαρτησία της πατρίδας τους ενάντια στην Αυστρο-ουγγρική αυτοκρατορία. Ξεκίνησαν απ’ την Ουκρανία και τραβούσαν προς τη Σιβηρία, αλλά στο δρόμο αντάμωσαν Γερμανούς και Ούγγρους και αρπάχτηκαν. Κοντά στο Τσελιάμπινσκ οι σοβιετικές αρχές δοκίμασαν να τους αφοπλίσουν. Οι Τσέχοι παρεξηγήθηκαν, ανάψανε τα αίματα, επωφελήθηκε ο Ντενίκιν και τους τράβηξε με το μέρος του.

Την πήγε ως την πόρτα του σπιτιού και την αποχαιρέτησε.

- Γεια σου, Αννουσκα, και ό,τι καλύτερο. Κοίταξε να μπεις πουθενά υπάλληλος ή εργάτρια για να μην πεθάνεις της πείνας. Κάτσε να σου δώσω ένα σημείωμα.      

Έβγαλε απ’ την τσέπη του ένα μπλοκ και μολύβι και άρχισε να της εξηγεί πως τώρα που το ιδιωτικό εμπόριο απαγορεύτηκε οι εργαζόμενοι έχουνε κάρτες τροφίμων, κάρτες για είδη ιματισμού, για κατοικία, για όλα. Έτσι είναι που θα καταργηθεί σιγά-σιγά το χρήμα και που το χρυσάφι θα χάσει την εμπορική του αξία.

- Κάνε υπομονή, Αννουσκα, καινούργια ζωή χτίζουμε. Με το χρυσάφι σε λίγο λεκάνες αποχωρητηρίων θα κάνουμε, γιατί το χρυσάφι δε λεκιάζει. Και όταν γυρίσω πίσω στη Στάβροπολ, θα τα ξαναπούμε.

[…] Μέσα σε δυο μέρες με το σημείωμα του Νικήφορ η Άννα βρήκε δουλειά στην Υπηρεσία Διανομής Τροφίμων και ύστερα από μια βδομάδα έφερε θριαμβευτικά στο σπίτι ένα κομμάτι αλατισμένο λίπος χοιρινό.

- Και στο τέλος του μήνα, Μαντάμ Φουρώ θα φέρω μπόλικο μπλιγούρι, είπε χοροπηδώντας. Και, πού να σας τα λέω, στο ίδιο τμήμα μαζί μου είναι η Ζίνα του Ποκρόβσκι.

Η Ζίνα του Ποκρόβσκι εργάζεται εκεί, η Μαρία Νικολάεβνα εργάζεται σε νοσοκομείο. Η κόρη του Μεντβέγιεφ παντρεύτηκε έναν κομισάριο χωρίς στεφάνι και παπά. Ο κοσμάκης αρχίζει να προσαρμόζεται. Άλλοι με τον ενθουσιασμό του νεοφώτιστου, άλλοι φρόνιμα και ταχτικά πάω με κείνον που νικά, όπως το λέει και ο Βάρναλης.

Όλα καλά, όμως για την αναχώρηση της Άννας στην Πόλη τι γίνεται;

Τίποτα δε γίνεται. Πώς να σαλέψεις απ’ τη Στάβροπολ αφού γίνουνται μάχες ένα γύρω.
Μόλις μπήκε ο Ιούνης, ο Ντενίκιν άρχισε τη μεγάλη του επίθεση και πήρε την Τοργκόβαγια. Ύστερα βάδισε ανατολικά και πήρε τη Βελικοκνιάζκαγια, όπου τον σταμάτησε ο Μπουντιόννυ στον ποταμό Μανίτς. Γυρίζει πίσω ο Ντενίκιν για να επιτεθεί στην Τιχορέτσκαγια –σπουδαίο κόμβο στρατηγικό, γιατί εκεί ενώνεται το Ντον με το Κουμπάν, η Κασπία με τη Μαύρη Θάλασσα– και γίνουνται εκείνες οι άγριες μάχες του Πεστσανοκόπσκ και της Μπέλαγια Γκλίνα, όπου το μοσχάρι κολύμπησε στο αίμα.

Στη Στάβροπολ έρχονται πρόσφυγες και διηγούνται τέρατα και σημεία για τις αγριότητες των Λευκών, για το σαδισμό του στρατηγού Ντροζντόβσκυ που μ’ αυτόν και ο ίδιος ο Ντενίκιν αγανακτεί. Επίσημα τίποτα δεν ανακοινώνεται, αλλά ως τα μέσα του Ιούνη όλος ο κόσμος ξέρει πως οι Λευκοί νικούν και πως οι μεραρχίες του Κάλνιν, του Σορόκιν και των Κόκκινων Κοζάκων της Χερσονήσου του Ταμάν πάθαν πανωλεθρία και σκορπίστηκαν. Έπεσε η Τιχορέτσκαγια, ο Λευκός Στρατός βαδίζει προς τρεις κατευθύνσεις, έρχεται προς τη Στάβροπολ.

Σαν πυκνοφυτεμένο πευκόδασος άρπαξε ο Βόρειος Καύκασος φωτιά και όπου κι αν πατήσεις καίεσαι, όπου κι αν τρέξεις να σωθείς δεν ξέρεις αν έχεις Κόκκινους αντίκρυ σου, ή Λευκούς, ή πανικόβλητους λιποτάχτες (που πολεμούν πότε με τους Κόκκινους, πότε με τους Λευκούς), ή εξαγριωμένα πληρώματα από το στόλο της Μαύρης Θάλασσας που τον βούλιαξαν μόνοι τους στο Νοβοροσίσκ για να μην πέσει στα χέρια των Γερμανών.

Οι σιδερένιες αλυσίδες που έκανε ο Ήφαιστος για τον Προμηθέα Δεσμώτη ήτανε παιχνιδάκι μπροστά στο σιδερένιο κλοιό που συσφίγγονταν και κράταγε αιχμάλωτη την Άννα μέσα στην καρδιά του Βόρειου Καύκασου. Τόσο, που αρχίζει η Άννα να υποψιάζεται πως όλα αυτά εξαιτίας της γίνουνται. Φαίνεται πως η μοίρα δε θέλει να χαλάσει το χατίρι της θείας Κλωντ. Ούτε να γυρίσει στον τόπο της μπορεί η Άννα, μα ούτε και ρούσικο γυμνάσιο να βγάλει. Ποιος μπορεί τώρα να μιλήσει πια για σχολειά και για διπλώματα;

Από το δρόμο ακούγεται το πένθιμο εμβατήριο Επέσατε θύματ’, αδέλφια εσείς, και ως που να βγει ο Ιούλης πέφτει η Στάβροπολ, πέφτει το Αικατερινοντάρ, φτάνει ο Ντενίκιν ως το Νοβοροσίσκ και την Αζοφική. Σφάζουνε οι Λευκοί, κρεμνούνε, βασανίζουν. Τρεις χιλιάδες πτώματα μπολσεβίκων ρίχτηκαν λέει μέσα σε μια μέρα στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ και άλλα πτώματα κρέμουνται απ’ τα δέντρα και απ’ τους στύλους του τηλέγραφου.

Ο Ντενίκιν νίκησε, ο ανεφοδιασμός του Λευκού Στρατού απ’ τους συμμάχους εξασφαλίστηκε.

Μέσα στις σοβιετοκρατούμενες περιοχές οργανώνουν οι Λευκοί κινήματα.

Στις 30 Αυγούστου η Φάνη Καπλάν, μέλος του κόμματος των εσέρων, πυροβολεί και πληγώνει βαριά τον Λένιν μέσα στο εργοστάσιο Μιχελσόν της Μόσχας. Την άλλη μέρα ένας άλλος εσέρος σκοτώνει τον Μ. Σ. Ουρίτσκυ, αρχηγό της Τσέκα του Πετρογκράντ.
Η Τσέκα γίνεται παντοδύναμη. «...Να φυλακίζονται όλοι οι δεξιοί εσέροι και να κρατούνται όμηροι. Αν κάνουν πως κινούνται – μαζική εκτέλεση...», γράφουν όλες οι σοβιετικές εφημερίδες στις 5 του Σεπτέμβρη.

Η Κόκκινη Τρομοκρατία άναψε, φούντωσε! Μπαμ και κάτω. Και στο στρατό το λόγο τον έχει το Επαναστατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο. Με το γάντι επανάσταση δε γίνεται.

Μέσα σε θωρακισμένα τραίνα χτυπιέται ο Τρότσκι ανάμεσα στα διάφορα μέτωπα των 14 Στρατιών. Ο Λένιν στέλνει ατσαλωμένους μπολσεβίκους κομισάριους στις διάφορες μονάδες του στρατού, ανάμεσα σ’ αυτούς και τον Στάλιν στο Τσαρίτσιν –το «Κόκκινο Βερντέν»–, που αργότερα ονομάστηκε Στάλινγκραντ. Ο Κόκκινος Στρατός ανασυγκροτείται και αρχίζει αντεπίθεση.

Ως τα τέλη του 1918 το μαχαίρι είχε φτάσει πια στο κόκαλο. Τα ψέματα τελείωσαν. Δύο κανονικοί στρατοί ορθώνουνται αντιμέτωποι σ’ έναν αγώνα ζωής και θανάτου.

Και ουδέτεροι δεν έχουν το δικαίωμα να υπάρχουν. Ή μαζί μας, ή εχθρός μας.


Επιμέλεια: Αφροδίτη Σταμπουλή

Το αφήγημα βρίσκεται διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή εδώ


Δείτε εδώ όλα τα κείμενα του αφιερώματος


Μαρία Ιορδανίδου
RED
Notebook
16 Νεμβρίου 2011 - 4:17 pm | Μαρία Ιορδανίδου
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Αμερικανοί πραγματιστές, ευρωπαίοι ιδεολόγοι και η διαχείριση της παγκόσμιας κρίσης
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Λουδοβίκο Κωτσονόπουλο
28/04/2014
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Red Notebook
 
 
Η Βενεζουέλα Πίσω από τις Διαμαρτυρίες: Η Επανάσταση είναι Εδώ για να Μείνει
Eva Golinger
27/02/2014
Η δημοσιογράφος-ερευνήτρια Eva Golinger εντοπίζει τις ρίζες των τρεχουσών διαδηλώσεων της αντιπολίτευσης, και επιχειρηματολογεί «η επανάσταση που είναι εδώ για να μείνει είναι η Μπολιβαριανή Επανάσταση, που ξεκίνησε το 1998 όταν ο Ούγκο Τσάβες πρωτοεκλέχτηκε πρόεδρος».
 
 
Red Notebook Valentine΄ s Party
15/02/2014
Το πάρτυ του Red Νοtebook στο B-social, από το φακό του Άγγελου Καλοδούκα. Για όσες και όσους βρέθηκαν εκεί (και ήταν πολλοί, και τους ευχαριστούμεί!), για όσες πέρασαν λίγο και για όσους θα ήθελαν και περιμένουν ήδη το επόμενο
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr