Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
[Αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση] Εργατικός έλεγχος και αυτοδιαχείριση στην Οκτωβριανή επανάσταση
Το θέμα που τέθηκε στην ημερήσια διάταξη, τόσο πριν από την Οκτωβριανή επανάσταση όσο και μετά, ήταν αυτό της σχέσης των συμβουλίων με τα συνδικάτα, τα κόμματα και το κράτος. Οι απαντήσεις που δόθηκαν πριν και μετά την επανάσταση δεν ήταν οι ίδιες
 

Του Θανάση Τσακίρη

Ένα βασικό στοιχείο που ορίζει μια κομμουνιστική επανάσταση είναι η παρέμβαση των λαϊκών τάξεων και, κυρίως, των εργατικών που υφίστανται την πιο έντονη καταπίεση από τις εκμεταλλεύτριες καπιταλιστικές τάξεις. Η εξέγερση των εργατικών τάξεων και η γενικευμένη εργατική αυτοδιαχείριση είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την επιτυχία της. Πώς όμως εξελίχθηκε η υπόθεση αυτή στα ιστορικά πλαίσια της Οκτωβριανής επανάστασης;

Τα εργοστασιακά συμβούλια που ιδρύθηκαν στην Πετρούπολη και τη Μόσχα το Μάρτιο του 1917 διαδόθηκαν αστραπιαία. Τα μέλη του ήταν άμεσα εκλεγμένα από τους εργάτες κάθε επιχείρησης και αρχικά είχαν στόχους αμυντικούς (να μην κλείσουν εργοστάσια και ενάντια στις απολύσεις) και επιθετικούς (8ωρη εργασία, αναγνώριση των συμβουλίων). Την 10η Μαρτίου το αίτημα του 8ωρου έγινε επίσημα δεκτό από το Σύνδεσμο Βιομηχάνων Πετρούπολης και ορισμένα συμβούλια αναγνωρίστηκαν, ενώ για άλλα, λιγότερο ισχυρά, η διαδικασία αναγνώρισης τράβηξε σε μάκρος. Στη διερευνητική σύνοδο των εργοστασιακών συμβουλίων (2 Απριλίου, Πετρούπολη) όπου μετείχαν κυρίως εργάτες των πολεμικών βιομηχανιών διακηρύχθηκε ότι στόχοι των συμβουλίων θα ήταν η ανάληψη της εσωτερικής οργάνωσης των εργοστασίων (ωράρια, μισθοί, προσλήψεις-απολύσεις κ.ο.κ.), το δικαίωμα έγκρισης ή απόρριψης της πρόσληψης διοικητικού προσωπικού και των διευθυντών, το δικαίωμα ελέγχου της δραστηριότητας των διευθυντών σε όλα τα πεδία (διοικητικό, οικονομικό, τεχνικό).

Παρά την αναγνώριση των επιτροπών από την κυβέρνηση, έπειτα μόλις από τρεις εβδομάδες, εξαπολύθηκε μια παράλληλη εκστρατεία κατασυκοφάντησης των αιτημάτων τους από τον αστικό τύπο, εκστρατεία που κράτησε μέχρι την επανάσταση του Οκτωβρίου. Η συνδιάσκεψη των εργοστασιακών συμβουλίων της 29ης Μαΐου, στο Kharkov, αποφάσισε ότι «τα Εργοστασιακά Συμβούλια πρέπει να αναλάβουν την παραγωγή, να την προστατέψουν, να την αναπτύξουν, να θεσπίσουν όλους τους εσωτερικούς εργοστασιακούς κανονισμούς και να προσδιορίσουν λύσεις για όλες τις συγκρούσεις». Την επόμενη εβδομάδα η Συνδιάσκεψη της Πετρούπολης αποφάσισε ότι στα καθήκοντα των Συμβουλίων θα περιλαμβάνεται η «δημιουργία νέων όρων εργασίας», η «οργάνωση του εμπεριστατωμένου και λεπτομερούς ελέγχου της παραγωγής και της διανομής από τους εργάτες» και απηύθυνε έκκληση για τη δημιουργία προλεταριακής πλειοψηφίας σε όλους τους θεσμούς που διαθέτουν εκτελεστική εξουσία. Μέσα στους επόμενους μήνες, σε πολλά εργοστάσια οι εργάτες καθαίρεσαν τους διευθυντές και ανέλαβαν τη λειτουργία τους. Τέλος, τον Αύγουστο στη Δεύτερη Συνδιάσκεψη της Πετρούπολης, αποφασίστηκε ότι τα διατάγματα των εργοστασιακών θα ήταν δεσμευτικά για τις διοικήσεις των εργοστασίων, ότι τα συμβούλια θα συνεδρίαζαν σε εργάσιμες ώρες χωρίς περικοπή ημερομισθίου, ότι θα είχαν το δικαίωμα πρόσληψης και απόλυσης του διοικητικού προσωπικού, ότι θα είχαν το δικό τους τύπο και ότι θα ενημέρωναν απευθείας τους εργάτες για τις αποφάσεις τους.

Το θέμα που τέθηκε στην ημερήσια διάταξη, τόσο πριν από την Οκτωβριανή επανάσταση όσο και μετά, ήταν αυτό της σχέσης των συμβουλίων με τα συνδικάτα, τα κόμματα και το κράτος. Οι Μενσεβίκοι και τα ελεγχόμενα από αυτούς συνδικάτα ήταν εχθρικά απέναντι στα συμβούλια, ο δε Μενσεβίκος υπουργός Skobelev κατά την Α΄ Συνδιάσκεψη είχε ξεκάθαρα τονίσει ότι «η λειτουργία και ο έλεγχος της βιομηχανίας αποτελούν καθήκοντα του κράτους», ότι τα συμβούλια θα εξυπηρετούσαν καλύτερα την υπόθεση των εργατών «με την μετατροπή τους σε μονάδες υποταγμένες σε ένα δίκτυο συνδικάτων όλης της επικράτειας» και ότι οι υποψήφιοι θα επιλέγονταν από κατάλογο που θα κατάρτιζαν τα συνδικάτα. Στην πράξη ο ίδιος απαγόρεψε τη συνεδρίαση των συμβουλίων σε ώρες εργασίας και ακύρωσε το δικαίωμα τους να προσλαμβάνουν και να απολύουν. Οι Μπολσεβίκοι, στα λόγια υποστήριζαν τον εργατικό έλεγχο, αλλά δεν ήταν σαφείς στο τι ακριβώς εννοούσαν και έλεγαν ότι το πρόβλημα θα λυθεί στην πράξη. Στην πλατφόρμα «Οι Μπολσεβίκοι μπορούν να κρατήσουν την κρατική εξουσία», ο Λένιν έγραφε ότι «αν αναφερόμαστε σε ένα προλεταριακό κράτος, τότε ο εργατικός έλεγχος μπορεί να είναι ένας εθνικός, γενικευμένος, εξαιρετικά ακριβής και σχολαστικός «απολογισμός» της παραγωγής και της διανομής των αγαθών». Στο «Κράτος και Επανάσταση» ο ίδιος τόνιζε ότι «είναι αρκετά δυνατό, μετά την ανατροπή των καπιταλιστών και των γραφειοκρατών, να προχωρήσουμε, αυθημερόν, στην αντικατάστασή τους, όσον αφορά τον «έλεγχο» της παραγωγής και της διανομής καθώς και τον «απολογιστικό έλεγχο» της εργασίας και των προϊόντων, από τους ένοπλους εργάτες, από το σύνολο του ένοπλου πληθυσμού».

Μετά τον Οκτώβριο, ο Λένιν σε διάταγμά του ανέφερε ότι «οι αποφάσεις των εκλεγμένων αντιπροσώπων των εργατών ήταν νομικά δεσμευτικές για τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων», αλλά τα συνδικάτα και τα συνέδρια των σοβιέτ θα μπορούσαν να τις ακυρώνουν. Τα συμβούλια ήταν πια υπόλογα στο κράτος σε όλες τις κρατικού ενδιαφέροντος επιχειρήσεις και όχι το κράτος στους εργάτες. Τα συμβούλια υποτάσσονταν στο «Ρωσικό Συμβούλιο Εργατικού Ελέγχου» στο βαθμό που αποτελούσαν τη μειοψηφία του (5 μέλη στα 21). Ο κρατικός και κομματικός συγκεντρωτισμός είχε νικήσει. Η εργατική αυτοδιαχείριση θα ήταν πια ένα σύνθημα που και αυτό θα σβηνόταν αργότερα από τα προγράμματα των κομμουνιστικών κομμάτων όπου γης. Μόνο η Αριστερή Αντιπολίτευση, οι Τροτσκιστές και οι Αναρχικοί θα υπερασπίζονταν τα εργατικά συμβούλια και την αυτοδιαχείριση ώσπου η Ουγγρική Επανάσταση του 1956 και ο Γαλλικός Μάης του 1968 θα επανέφεραν στο προσκήνιο τις ξεχασμένες αυτές εργατικές διεκδικήσεις.



Θανάσης Τσακίρης
RED
Notebook
31 Οκτωβρίου 2011 - 4:42 πμ | Θανάσης Τσακίρης
 
Σχόλια
Μπορείτε να αναφέρετε υβριστικά σχόλια ή εκτός των όρων χρήσης με το αντίστοιχο κουμπί στο πάνω δεξί μέρος κάθε σχολίου. Η άσκοπη χρήση της δυνατότητας μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό σας από το σχολιασμό
Σχόλιο από: Μακης Κατσαΐτης

πολυ καλο
 
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Αμερικανοί πραγματιστές, ευρωπαίοι ιδεολόγοι και η διαχείριση της παγκόσμιας κρίσης
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Λουδοβίκο Κωτσονόπουλο
28/04/2014
Συνέντευξη του Λίο Πάνιτς στο Red Notebook
 
 
Η Βενεζουέλα Πίσω από τις Διαμαρτυρίες: Η Επανάσταση είναι Εδώ για να Μείνει
Eva Golinger
27/02/2014
Η δημοσιογράφος-ερευνήτρια Eva Golinger εντοπίζει τις ρίζες των τρεχουσών διαδηλώσεων της αντιπολίτευσης, και επιχειρηματολογεί «η επανάσταση που είναι εδώ για να μείνει είναι η Μπολιβαριανή Επανάσταση, που ξεκίνησε το 1998 όταν ο Ούγκο Τσάβες πρωτοεκλέχτηκε πρόεδρος».
 
 
Red Notebook Valentine΄ s Party
15/02/2014
Το πάρτυ του Red Νοtebook στο B-social, από το φακό του Άγγελου Καλοδούκα. Για όσες και όσους βρέθηκαν εκεί (και ήταν πολλοί, και τους ευχαριστούμεί!), για όσες πέρασαν λίγο και για όσους θα ήθελαν και περιμένουν ήδη το επόμενο
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr