Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Το Red Notebook για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας | Ο φεμινισμός της Barbie και η πατριαρχία της διπλανής πόρτας
Αν θέλουμε να απαλλάξουμε το γυναικείο σώμα απ΄ τη μπούργκα για να ελέγχουμε αν έχει κυτταρίτιδα, η αυτοπαρουσίασή μας ως απελευθερωτών δεν πείθει. Αν δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε εμείς, το έχουν αντιληφθεί πολλές μουσουλμάνες, που ενώ κατοικούν στη Δύση, είναι μορφωμένες και πιθανώς έχουν μητέρες που δεν κάλυπταν ποτέ το κεφάλι, αυτές επιλέγουν συνειδητά (έστω ταράζοντας τον οριενταλισμό μας) να καλύπτουν το δικό τους
 
Της Ντίνας Τζουβάλα

Όσο περνά ο καιρός, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι οι διεκδικήσεις του φεμινιστικού κινήματος είναι κάπως σαν  τις εξεγέρσεις. Είναι καλές, δίκαιες, δικαιολογημένες ακόμα και όταν εκφεύγουν του «μέτρου». Αρκεί να συμβαίνουν κάπου μακριά. Γιατί εδώ δεν τις έχουμε ανάγκη. Η δημοκρατία και η ισότητα (των φύλων, αλλά και γενικώς) «εδώ» έχουν επιτευχθεί πλήρως, ώστε κάθε σχετική διαμαρτυρία να αντιμετωπίζεται ως φαιδρή ή και επικίνδυνη.    

Ασχέτως του ποια είναι η άποψη της καθεμιάς και του καθενός για τους νόμους που απαγορεύουν τη μαντίλα στη Γαλλία, η υποκρισία που βρίσκεται πίσω από τέτοιου είδους ρυθμίσεις είναι προφανής: Αφού λύσαμε όλα τα προβλήματα των γυναικών της Δύσης, είπαμε να κάνουμε «εξαγωγή» ισότητας και απελευθέρωσης. Τελείως διευκρινιστικά, και για να αποφευχθούν πιθανές παρανοήσεις: Δεν ανήκω σε εκείνες τις σχολές σκέψης που αρνούνται ότι υπάρχουν κριτήρια ικανά να αποτιμήσουν κριτικά και ηθικά αντιλήψεις και πρακτικές -είτε αυτές ανήκουν στο πεδίο της «πολιτιστικής διαφοράς» είτε εντάσσονται στο κυρίαρχο ρεύμα.  Δεν αντιλαμβάνομαι, για παράδειγμα, ποιο είναι εκείνο το θεωρητικό-αξιακό πλαίσιο που αντιμετωπίζει την κλειτοριδεκτομή σαν πολιτισμική διαφοροποίηση υπεράνω κριτικής. Ούτε θεωρώ πως η πατριαρχία π.χ. ακόμα και  στην Ελλάδα έχει τα ίδια ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά με την καταπίεση των γυναικών στο Αφγανιστάν.  Η συνεχής όμως διαπίστωση του προφανούς, μάλλον δεν είναι ιδιαίτερα γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη , από τη μια του θεωρητικού μας προβληματισμού και, από την άλλη, της διεκδικητικής μας πρακτικής.

Γι΄ αυτό το λόγο, θεωρώ ότι θα ήταν πολύ εποικοδομητικό να υπάρχει ένα αντίστοιχο ενδιαφέρον και μια αντίστοιχη κινητοποίηση για το στατιστικά αποδεδειγμένο γεγονός ότι οι γυναίκες ασθενείς στη Δύση υποβάλλονται με πολύ μεγαλύτερη ευκολία σε εγχειρήσεις–ακρωτηριασμούς  απ΄ ό,τι οι άνδρες ασθενείς. Προφανώς, η ακεραιότητα του γυναικείου σώματος δεν λαμβάνεται τόσο σοβαρά υπ΄ όψιν, ώστε να καταστεί σημαντικός ρυθμιστικός παράγοντας της ακολουθητέας θεραπείας. Μάλιστα κάθε κριτική αντιμετωπίζεται με το συγκαταβατικό χαμόγελο-άμυνα που οφείλουμε να δείχνουμε απέναντι στην εκκεντρικότητα. Η επιλογή του παραδείγματος δεν έχει να κάνει μόνο με τη συνάφεια του τρόπου αντιμετώπισης της ακεραιότητας του γυναικείου σώματος –ειδικά σε σχέση με τα γεννητικά του όργανα. Ίσως σημαντικότερη πτυχή αυτής της πρακτικής να είναι το πόσο απαρατήρητη αυτή περνάει,  όντας καλυμμένη με την αυθεντία της επιστημονικής πρακτικής.

Αντιλαμβάνομαι, ακόμα, ότι η εικόνα των γυναικών που κυκλοφορούν καλυμμένες από την  κορφή ως τα νύχια μας σοκάρει και μας απωθεί. Λογικό. Παρ’ όλα αυτά, δεν παρατηρώ το ίδιο ενδιαφέρον για τις γυναίκες  που συστηματικά υποσιτίζονται οικειοθελώς, ώστε να προσεγγίζουν τα εξωφρενικά πρότυπα ομορφιάς. Με βάση επιδημιολογικές μελέτες, στην Ελλάδα νοσεί το 6% του πληθυσμού (1% από νευρική ανορεξία και 5% από νευρική βουλιμία), ενώ 7% του πληθυσμού παρουσιάζει ορισμένα συμπτώματα και των δύο παθήσεων. Είναι σχεδόν περιττό να αναφέρουμε ότι πάνω απ΄ το 90% των παραπάνω είναι γυναίκες. Η απάντηση βέβαια είναι ...ακαριαία: Η νευρική ανορεξία, και γενικώς οι διατροφικές διαταραχές, είναι ψυχικές νόσοι που αφορούν αποκλειστικά τη νοσούσα και τον ψυχισμό της. Παρ΄ όλα αυτά, η απάντηση δεν εξηγεί καθόλου γιατί αυτή η ψυχική νόσος ενδημεί αποκλειστικά σχεδόν στη Δύση, όπου και παρουσιάστηκε κατά το τελευταίο τέταρτο του 20ου αιώνα. Όσο η νευρική ανορεξία και η βουλιμία αντιμετωπίζονται αποκλειστικά (ή ακόμα και κυρίαρχα) ως ψυχικές νόσοι -και όχι ως το τράβηγμα στα άκρα μιας  διαδεδομένης και αποδεκτής πρακτικής ελέγχου του γυναικείου σώματος, διά του ελέγχου του βάρους και της μορφής του-, τέτοιου είδους ερωτήματα θα μένουν αναπάντητα. Το ζήτημα δεν είναι γνωσιολογικό: είναι πρακτικό και ως εκ τούτου επείγον. Όσο εθελοτυφλούμε και κρυβόμαστε πίσω από την ψυχιατρική διάσταση του ζητήματος, γυναίκες λιμοκτονούν μέχρι θανάτου. Μας αρέσει ή όχι, τέτοιου είδους θάνατοι δεν αναφέρονται πουθενά αλλού πέραν της Δύσης και χωρών όπου έχουν επικρατήσει πολλές πτυχές της δυτικής κουλτούρας (π.χ. Ιαπωνία).

Αν λοιπόν θέλουμε να απαλλάξουμε το γυναικείο σώμα απ΄ τη μπούργκα για να ελέγχουμε αν έχει κυτταρίτιδα, η αυτοπαρουσίασή μας ως απελευθερωτών (και απελευθερωτριών) δεν πείθει. Αν δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε εμείς, το έχουν αντιληφθεί πολλές μουσουλμάνες, που ενώ κατοικούν στη Δύση, είναι μορφωμένες και πιθανώς έχουν μητέρες που ποτέ δεν κάλυπταν το κεφάλι τους, επιλέγουν εντούτοις συνειδητά (έστω ταράζοντας τον οριενταλισμό μας) να καλύπτουν το δικό τους.  Δεν υπερασπίζομαι αυτή την πρακτική. Απλώς, αν το μόνο που έχουμε να αντιτάξουμε σε αυτή είναι ο φεμινισμός της Barbie, καλύτερα να μην προσπαθήσουμε καν.

Δεν θεωρώ ότι το φεμινιστικό κίνημα έχει αναπτυχθεί συμμετρικά παντού. Είναι δε σημαντικό ότι το κίνημα αυτό πέτυχε την εξάλειψη διατάξεων που θεσμοποιούσαν την πατριαρχία. Για να μην πηγαίνουμε πολύ μακριά, η ποινικοποίηση του βιασμού εντός του γάμου μετράει στην Ελλάδα μόλις λίγα χρόνια. Είναι ακόμα πιο σημαντικό ότι, και πάλι με την πίεση του φεμινιστικού κινήματος, θετικά μέτρα έχουν υιοθετηθεί ακόμα (και αρχικά) στις ΗΠΑ, που διακρίνονται από μιαν αλεργία απέναντι σε ό,τι ισχυρίζεται πως η ισότητα δεν πέφτει απ τον ουρανό.  Πολύ φοβάμαι, παρ΄ όλα αυτά,  ότι ορισμένες εκδοχές της φεμινιστικής θεωρίας και τμήματα του φεμινιστικού κινήματος (οι φεμινίστριες είναι πιο διασπασμένες και απ΄ τους μαρξιστές: ας μην τις αντιμετωπίζουμε ως ένα) έχουν εμποτιστεί βαθιά από την αλαζονεία της Δύσης.  Προσωπικά επιμένω ότι την πατριαρχία - όπως και τον καπιταλισμό- καλό είναι να την πολεμάς δίπλα σου - όχι σε κάποιο μακρινό εξωτικό σύμπαν. Έτσι, εξάλλου, γίνεσαι και πιο πειστική για τις καλές σου προθέσεις, όταν κάποτε αποφασίσεις να ασχοληθείς και με το τι συμβαίνει σε εκείνο το «μακρινό εξωτικό σύμπαν».



Ντίνα Τζουβάλα
RED
Notebook
7 Μαρτίου 2011 - 7:48 pm | Ντίνα Τζουβάλα
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr