Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Θέαμα και αποχαύνωση
Σκέψεις για την κυριαρχία της εικόνας στην εκλογική διαδικασία
 
Της Ματίνας Πούλου

Το ότι το θέαμα συχνά διαπλέκεται με την πολιτική και η πολιτική με το θέαμα αποτελεί ρεαλιστική διαπίστωση. Η δε λειτουργία της δημοκρατίας επιτρέπει αυτή τη διαπλοκή ενώ  πρέπει να ομολογήσουμε ότι συχνά το θέαμα προσφέρεται για την ανάδειξη και σημαντικών πολιτικών ζητημάτων. Σπάνια όμως, τα ζητήματα αυτά μπορούν να αρθρωθούν σε μια πολιτική κατεύθυνση γιατί γι αυτό χρειάζεται και κάτι παραπάνω. Χρειάζεται η δημιουργία πραγματικών και θεσμικών προϋποθέσεων για την προαγωγή του ιδιώτη σε ενεργό πολίτη, διαδικασία που παραδοσιακά γινόταν μέσα από το θεσμό των κομμάτων. Δυστυχώς σήμερα, που τα κόμματα απαξιώνονται στη συνείδηση του κοινού και η πολιτική επικοινωνία εκτοπίζει όλο και περισσότερο τον πολιτικό λόγο, η πολιτική χειραγώγηση μέσω της εικόνας αντικαθιστά την πολιτική ενεργοποίηση. Η επικινδυνότητα του εγχειρήματος είναι προφανής και ήδη έχουν γραφεί πολλά, ωστόσο η εκλογική επικαιρότητα επιβάλλει αυτή την προειδοποιητική επανάληψη των κινδύνων που ενέχει η ρήξη των πολιτών με την πολιτική και το πολιτικό σύστημα και η αναζήτηση «ουδέτερων» λύσεων.

Σε ότι αφορά δε τις εκλογές για την ανάδειξη δημοτικών αρχών, η ενεργοποίηση των πολιτών υπαγορεύεται από το πραγματικό γεγονός της εγγύτητας των κατοίκων με το Δήμο. Είναι εύλογο το ερώτημα -αν δεν ενεργοποιηθούμε εμείς τότε ποιοί; Εκ του λόγου αυτού άλλωστε, η λαϊκή συμμετοχή στην τοπική αυτοδιοίκηση έχει ευρύτατα περιθώρια διείσδυσης και ελέγχου.  Ενδεικτικά υπενθυμίζω ότι για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές το αντιπροσωπευτικό σύστημα δεν περιχαρακώνεται από τον συντακτικό νομοθέτη στον ίδιο βαθμό με το αντιπροσωπευτικό σύστημα σε εθνικό επίπεδο.  Αφήνονται έτσι ευρύτατα περιθώρια για την εισαγωγή από τον νομοθέτη, ακόμα και θεσμών άμεσης δημοκρατίας, όπως το τοπικό δημοψήφισμα [1] ή παλαιότερα η λογοδοσία του δημάρχου (άρθρο 226 ΔΚΚ που καταργήθηκε με τον ν.3463/2006)  με βασικό στόχο την προώθηση της διαφάνειας  και βέβαια η υιοθέτηση του σπουδαίου θεσμού των κοινοτικών συμβουλίων. Σε αντίστιξη με την παραπάνω έννοια της ενεργοποίησης, η αδρανοποίηση [2] των πολιτών είναι καταστροφική όχι μόνο για την αντιπροσωπευτικότητα της δημοκρατίας αλλά και για αυτή καθαυτή την καθημερινότητα των κατοίκων.  Και εδώ η πολιτική εκμετάλλευση του θεάματος φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο καθώς η επικοινωνιακή παράμετρος εκτοπίζει το πολιτικό πρόγραμμα. Αντί άλλων αντλώ ένα παράδειγμα από τη δική μου εκλογική περιφέρεια, τον Πειραιά, με τη γνωστή διεκδίκηση του δήμου από παράγοντες του Ολυμπιακού.

Εντάξει θα μου πείτε, είναι γνώριμη η πολιτική εκμετάλλευση του ποδοσφαίρου, από την εκμετάλλευση του παγκόσμιου Κυπέλου το 1934 από τον Μουσολίνι, την αμφιλεγόμενη κατάκτηση του Μουντιάλ του 1978 από την Αργεντινή έως στα καθ’ ημάς την εξαντλητική αξιοποίηση της πορείας του Παναθηναϊκού στο Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1971. [3] Ωστόσο είναι η πρώτη φορά – τουλάχιστον απ’ όσο εγώ γνωρίζω- που στη συλλογική συνείδηση του κοινού εντυπώνεται η ιδέα ότι η ομάδα είναι ο κύριος διεκδικητής του Δήμου και όχι τα πρόσωπα (βλ. π.χ τον τίτλο άρθρου «Ο Ολυμπιακός βγάζει δήμαρχο» http://opinion24.gr ή την άποψη ότι «Ο κύβος ερρίφθη, ο Ολυμπιακός για πρώτη φορά θα κατέβει στην πολιτική» σε http://www.tsantiri.gr). Εδώ πραγματικά ταιριάζει απόλυτα αυτό που γράφει στην Κοινωνία του Θεάματος ο Γκυ Ντεμπόρ «το θέαμα είναι το κακό όνειρο της σύγχρονης δέσμιας κοινωνίας που δεν εκφράζει παρά την επιθυμία του ύπνου» και σχολιάζει εύστοχα ο Κ. Τσουκαλάς [4] αναλύοντας τα της Ιταλίας ότι «οι εκλογικές ετυμηγορίες, αλλά και οι υπόλοιπες συλλογικές διαδικασίες, στην Ιταλία και αλλού, απειλούν όλο και περισσότερο να είναι προϊόντα πολιτικής υπνοβασίας».

Προσωπικά όταν σκέφτομαι αυτή τη διάσταση μεταξύ πραγματικότητας και εικόνας, ουσίας και εντύπωσης, ανατρέχω πάντα στην ιστορία, που διηγείται ο γνωστός ανθρωπολόγος C.L. Strauss στην Άγρια Σκέψη, όταν κατά την επίσκεψη του στη φυλή Nambikwara της Βραζιλίας ο φύλαρχος, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ιθαγενείς, αντιλαμβανόμενος τη δύναμη εξουσίας της γραφής αν και αγράμματος, τράβηξε οριζόντιες κυματιστές γραμμές σ’ ένα λευκό χαρτί μιμούμενος τον Strauss και προσποιήθηκε ότι τις διαβάζει. Ωστόσο αυτό το τέχνασμα δεν στάθηκε ικανό να του εξασφαλίσει την αρχηγεία της φυλής καθώς ένα χρόνο μετά οι ιθαγενείς τον εξεδίωξαν.

Απομένει να δούμε πόσο ιθαγενείς είμαστε όλοι στις επερχόμενες εκλογές.

Σημειώσεις

 1. Βλ. Γ. Παπαδημητρίου, Το «άτυπο» δημοψήφισμα στο πλαίσιο λειτουργίας των ΟΤΑ ΤοπΑ 1985 σελ. 42

2. Δανείζομαι τον όρο από την επιστήμη της φυσικής, με την έννοια της δημιουργίας κατάστασης μηδενικής αντίδρασης  (http://el.wiktionary.org)

3.  Βλ. σχετικό άρθρο  Γ. Κωστάκη, «Πολιτική και ποδόσφαιρο», εφ. Αυγή 13.6.2010

4.   Βλ. Κ. Τσουκαλάς, «Ο Μπερλουσκονισμός ως μαζική υπνοβασία», εφ. Το Βήμα 30.4.2006 

Η Ματίνα Πούλου είναι δρ. Νομικής και υποψήφια δημοτική σύμβουλος στον Πειραιά με το Λιμάνι της Αγωνίας


Ματίνα Πούλου
RED
Notebook
16 Μαΐου 2014 - 8:12 πμ | Ματίνα Πούλου
 
Σχόλια
Μπορείτε να αναφέρετε υβριστικά σχόλια ή εκτός των όρων χρήσης με το αντίστοιχο κουμπί στο πάνω δεξί μέρος κάθε σχολίου. Η άσκοπη χρήση της δυνατότητας μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό σας από το σχολιασμό
Σχόλιο από: ντίνος αναγνωστόπουλος

ελπίζω πάντα και εύχομαι η εκλογική επιτυχία του λιμανιού να αντιστοιχηθεί με την ποιότητα και την υγεία των αντιλήψεών σου, που αποτελούν στάση ζωής
 
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Τηλεφωνική "εκστρατεία" κατά Σακελλαρίδη καταγγέλλουν συνεργάτες τους
24/05/2014
Τις τελευταίες ημέρες, πολίτες της Αθήνας δέχονται τηλεφωνήματα στο σταθερό τους από μια υποτιθέμενη Μη Κυβερνητική Οργάνωση με την επωνυμία «Αυτοδιοικητικό Ινστιτούτο», η οποία τους καλεί να στηρίξουν Καμίνη, κόντρα στην «καταστροφική λαίλαπα που λέγεται ΣΥΡΙΖΑ».
 
 
Γιατί ο Καμίνης δεν είναι ο αθηναίος Μπουτάρης
Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
24/05/2014
Προς στιγμή, σε κάποια σημεία, ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης ομοιάζουν, κυρίως στην προτεραιότητα του ελεύθερου επιχειρείν και στην αντιπάθεια προς το συναθροίζεσθαι. Πρόκειται, ωστόσο, για δύο ασυμπτωτικές τετραετίες, από τις οποίες προκύπτουν δύο πολύ διαφορετικές πόλεις
 
 
Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
24/05/2014
Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 3:22 pm  
  Γιατί ο Καμίνης δεν είναι ο αθηναίος Μπουτάρης
Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
 
     
  Προς στιγμή, σε κάποια σημεία, ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης ομοιάζουν, κυρίως στην προτεραιότητα του ελεύθερου επιχειρείν και στην αντιπάθεια προς το συναθροίζεσθαι. Πρόκειται, ωστόσο, για δύο ασυμπτωτικές τετραετίες, από τις οποίες προκύπτουν δύο πολύ διαφορετικές πόλεις
     
 
  20 Μαΐου 2014 - 1:16 pm  
  Αλέξης Μπένος: Τα κινήματα βασικό στοιχείο της πολιτικής μας
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η κριτική στην ψήφο ανάθεσης είναι συνυφασμένη με την ίδια την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ που αποτελεί σύνθεση κινημάτων και έφτασε στη σημερινή δύναμή του με βάση την κινηματική του δράση και όχι την πειθώ μαυρογιαλούρικου τύπου «ψηφίστε μας και θα καθαρίσουμε εμείς για όλα σας τα προβλήματα».
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 10:14 am  
  Η Κεντροαριστερά και το βιοπολιτικό διοικητικό κράτος
Δημήτρης Μπελαντής
 
     
  Μια σοβαρή διάσταση του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών αποτέλεσε η αρκετά έως πολύ καλή επίδοση της Κεντροαριστεράς (Ελιά, ΔΗΜΑΡ, Ποτάμι κλπ) και ιδιαίτερα της Ελιάς στους μεγάλους δήμους (Καμίνης, Μπουτάρης), αλλά και σε πολλές από τις περιφέρειες (οι εκπρόσωποι της Κεντροαριστεράς μετέχουν στον δεύτερο γύρο σε 7 από τις 12 περιφέρειες έναντι 5 του ΣΥΡΙΖΑ)
     
 
  21 Μαΐου 2014 - 3:42 pm  
  Υγεία και πνευματικά δικαιώματα
Παναγιώτης Κουρουμπλής
 
     
  Η αδυναμία πρόσβασης μεγάλης μερίδας του πληθυσμού σε αναγκαία φάρμακα είναι από τις πιο σημαντικές πτυχές της υγειονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα. Για το φαινόμενο των ανασφάλιστων καρκινοπαθών που αναγκάζονται να διακόψουν τη θεραπεία τους επειδή δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ιδίοις πόροις, η κυβέρνηση φέρει βαρύτατη ευθύνη, διότι υπάρχουν λύσεις στο πρόβλημα της πρόσβασης σε φθηνά φάρμακα ακόμα και εντός του μνημονιακού πλαισίου.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr