Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Η Ευρώπη των Untermenschen και η Ευρώπη των Λαών
Η Ενωμένη Ευρώπη, η Ευρώπη των Λαών, χάριν της οποίας πάλευε κάποτε η Αριστερά, όχι ως κοινή αγορά, αλλά ως ιδεολογικό οικοδόμημα, έφτασε στα όριά της. Ο ορισμός του Homo Εuropaeus τίθεται ξανά στο τραπέζι και μαζί μ’ αυτό και το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, αφού αδυνατεί να δώσει πειστικές απαντήσεις σε προβλήματα, τα οποία το ίδιο παρήγαγε, δια της νεοφιλελεύθερης διολίσθησής του.
 
Της Κατέ  Καζάντη

Πώς, όμως, η «θριαμβεύουσα Ευρώπη», όπως τόσο αισιόδοξα την περιγράφει ο Πολ Βαλερί, το «χρηματιστήριο όπου οι διδασκαλίες, οι ιδέες, οι ανακαλύψεις, τα πιο διαφορετικά δόγματα, κινητοποιούνται, διατιμώνται, ανεβαίνουν, κατεβαίνουν, γίνονται αντικείμενο της πιο ανελέητης κριτικής», εξέπεσε στο αλλοτριωμένο εγώ της;

Είναι καταρχάς προφανές πως η έκπτωση, και της εποχής του Μεσοπολέμου και της δικής μας, δεν είναι απλά αποτέλεσμα αποκλίσεων στα δημοσιονομικά μεγέθη των «αμαρτωλών» χωρών, όπως διατείνεται η προπαγάνδα. Άλλωστε, τα κριτήρια τίθενται αυθαίρετα από συγκεκριμένες οικονομικές και πολιτικές ελίτ και χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν για να οδηγήσουν τους ευρωπαϊκούς λαούς στην αναγκαστική υιοθέτηση  απάνθρωπων πολιτικών.
   
Είναι οι ίδιες ελίτ που δεν διδάσκονται από τη θλιβερή ιστορία του πρώτου μισού του 20ου αιώνα. Επιδίδονται λοιπόν εκ νέου σε παιχνίδια ηγεμονίας. Για να ξεπεράσουν την καπιταλιστική κρίση, μέσω μιας νέας πρωταρχικής συσσώρευσης κεφαλαίου, απαξιώνουν την εργασία, καταργούν το κοινωνικό κράτος, εκποιούν τη δημόσια περιουσία, εκφυλίζουν τα αστικά κοινοβούλια, περιστέλλουν τη δημοκρατία. Δείχνουν να μην τους τρομάζουν οι εθνικισμοί  και ο ρατσισμός που γεννούν οι πολιτικές τους, ακόμα κι όταν το θηρίο δείχνει ξεκάθαρα τα δόντια του. Αν, μάλιστα, κάποιος παρατηρήσει πιο προσεκτικά θα διακρίνει πως, όπως και τότε, επιχειρούν, τρόπον τινά, να το εξημερώσουν, ώστε να το χρησιμοποιήσουν, όταν και εφόσον χρειαστεί, απέναντι στον ένα και μοναδικό τους εφιάλτη: την αντίδραση του κόσμου της εργασίας. 

Γίνεται, λοιπόν, προφανές ότι η δική μας τόσο πολυσυζητημένη κρίση υπήρξε και υπάρχει ως αποτέλεσμα μιας βαθιάς αδυναμίας ανάγνωσης των διδαγμάτων της ιστορίας. Το μεταπολεμικό όραμα της Ευρώπης των λαών και των κινημάτων, που επικράτησε ακριβώς εξαιτίας της πίεσης αυτών των κινημάτων, δεν υπέκυψε φυσικά σε κάποιο σκοτεινό πεπρωμένο, αλλά στραγγαλίστηκε από μια προϊούσα παρακμή κατά την οποία ο ελιτισμός και ο ανταγωνισμός για την πολιτική ηγεμονία επικρατούσε διαρκώς του κοινοτικού πνεύματος. Κάπως έτσι χάθηκε το παιχνίδι της πολιτικής ενοποίησης, αφού προηγουμένως η όλη προσπάθεια απαξιώθηκε στις συνειδήσεις των –παραγκωνισμένων- «κυρίαρχων» λαών. Τούτο το «ασύγκριτο εργοστάσιο της νόησης» -πάλι η φωνή του αισιόδοξου Βαλερί- μεταβλήθηκε σε νεκροταφείο ιδεών, ηττημένο και σε επίπεδο πολιτισμού από το νεωτερικό της τέκνο, τις ΗΠΑ.

Η Ευρώπη, αποκενωμένη των ιδιωμάτων της, έπαψε να εμπνέει τους πολίτες της: το λίκνο της προοδευτικότητας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του κράτους πρόνοιας κατέληξε κοινωνία των δύο τρίτων.

Ό,τι βιώνουμε σήμερα δεν είναι παρά οπισθοδρόμηση, σε δρόμους συντηρητικούς και επικίνδυνους. Η ευρωαδιαφορία, που διαδέχεται τον ευρωσκεπτικισμό, ή και το ευρωμίσος, δεν απεικονίζει παρά το τέλμα του Ευρωπαίου ανθρώπου, που από πολίτης του κόσμου τείνει να μεταβληθεί σε σαρκοβόρο ον. Ευθύνη των λαών; Μάλλον όχι.

Η κοινωνική βία που υποκρύπτει κάθε προσπάθεια πλεονασματικού ή ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, σε συνθήκες ώριμου καπιταλισμού,  είναι παραπάνω από φανερή: περικοπές στις δαπάνες για την περίθαλψη και την παιδεία, μαζικές απολύσεις, λουκέτα στις επιχειρήσεις. Κι αν όλα τούτα περιστέλλουν ούτως ή άλλως την ελευθερία του ανθρώπου, έρχεται το κράτος, με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς, να επισημοποιήσει την περιστολή. Ο τρόπος παλαιότατος και απλούστατος: ποινικοποιούνται οι κοινωνικές αντιστάσεις. Με πρόσχημα την ευταξία, την ομαλή λειτουργία της αγοράς, την τουριστική κίνηση και άλλους συναφείς πομφόλυγες, όποιος διαφωνεί και εναντιώνεται, όποιος δεν υποκλίνεται, δεν καταφάσκει, ευθύς μετατρέπεται σε εγκληματική φυσιογνωμία. Οι νέοι Γκεμπελίσκοι είναι εδώ. Εκατοντάδες πολίτες τοποθετούν εαυτούς στην κατηγορία των Untermenschen. Θεωρούν αυτονόητο να ζουν ως Υπάνθρωποι. Ο αυταρχισμός του κράτους, με το απολύτως ορατό του χέρι –σε αντιδιαστολή με εκείνο το αόρατο της αγοράς- είναι εδώ για να απαξιώσει ηθικά, να διασπάσει, να διαφθείρει συνειδήσεις και τελικά να εξοντώσει πνευματικά και υλικά τους αντιδρώντες. Το «δημόσιο συμφέρον» αναγιγνώσκεται μόνο ως συμφέρον του συστήματος.

Ο πολιτισμός μας τείνει να γίνει φυσικός πολιτισμός, πολιτισμός της ύλης, δίχως ηθική, όπου ο κραταιός επιβιώνει κι ευημερεί τρώγοντας σάρκες ενώ ο ασθενέστερος μπορεί άνετα να πεθάνει, δίχως να λείψει από κανέναν. «Η μοντέρνα πάλη για την εξουδετέρωση των συμφορών ακολουθεί το πρότυπο της οικοδόμησης της τάξης και της οικονομικής προόδου: εκ προθέσεως διαιρεί την ανθρωπότητα σε εκείνες τις κατηγορίες που αξίζουν μέριμνα και στην unwertes Leben», λέει στον «Ρευστό φόβο» ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν. Κάπως έτσι οι Έλληνες, και όχι μόνο, γίναμε οι «ζωές που δεν αξίζουν μία».

Αλλά, χωρίς αντίθεση στη θέση του κυρίαρχου, επαναλαμβάνεται η καταστροφική δύναμη της ιστορίας. Αναπαράγεται το ισοδύναμο των προηγούμενων συμφορών. Οι συνθήκες αλλάζουν μόνο, το χωρόχρονο και ο περίγυρος. Η υποτίμηση της κρίσης του μεσοπολέμου, η υποτίμηση του ναζισμού και του ιδίου του Χίτλερ έφερε τόσες καταστροφές όσες, κατ’ αναλογία, μπορεί να επιφέρει σήμερα η επικράτηση των σκληρών νεοφιλελεύθερων της Ευρώπης. Κι αν η Ενωμένη Ευρώπη δημιουργήθηκε ακριβώς για να μην προσκρούσει η ανθρωπότητα στην ίδια καταστροφική ανορθολογικότητα, η διάλυσή της γυρνάει τους λαούς καμιά ογδονταριά χρόνια πίσω.

Έτσι, και σήμερα, το πρόβλημα εκφεύγει πλέον του κυνισμό των δημοσιονομικών. Γίνεται πρόβλημα πολιτισμού, πρόβλημα πολιτειακό, ευθεία βολή στην καρδιά της δημοκρατίας: «στο εσώτατο περίβλημα του ουμανισμού, σαν δική του ψυχή, μαίνεται φυλακισμένος ο αγριάνθρωπος, ο οποίος ως φασίστας μετατρέπει τον κόσμο σε φυλακή», λέει ο Τεοντόρ Αντόρνο. Ναι, φασιστικά μορφώματα κάθε είδους κοσμούν πλέον τις περισσότερες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου. Το σύστημα τα εκτρέφει ξανά.

Η νόσος προσπάθησε, κι ακόμα προσπαθεί –βλέπε επίσκεψη Μέρκελ στην Αθήνα κ.ο.κ.-, να επιβληθεί ως η λογική τελική λύση η οποία θα δοθεί, τάχα, από εκείνους που διαθέτουν υγιές τεχνοκρατικό φρόνημα. Η πανουργία της ιστορίας, που κατέστησε γράμμα κενό την Ευρώπη των λαών, μοιάζει αήττητη. Γυρίσαμε, λοιπόν, ανεπιστρεπτί σε μιαν Ευρώπη βαθιάς φτώχειας και κοινωνικού αυταρχισμού; Η αηθικότητα του οικονομισμού με την ταυτόχρονη αποκένωση των ιδεών θα είναι η αναπόφευκτη τελεολογία μας; Θα ζούμε εις το εξής δίχως καν μια παραμυθητική μεγάλη αφήγηση;

Το ευρωπαϊκό ζήτημα είναι, όμως, εν τέλει, ζήτημα προοπτικής. Αν δηλαδή θέλουμε ή όχι να ζήσουμε στο μέλλον στην Ευρώπη των λαών –όλων των λαών- και των ανοιχτών οριζόντων ή σε μιαν ήπειρο με αυτιστικές χώρες, αυτιστικούς λαούς, κλειστά σύνορα. Όσο λοιπόν θα υπάρχουν λαοί, και εκπρόσωποι αυτών, που ξέρουν να αντιστέκονται, υπάρχει ακόμα ζωή. Άρα και προοπτική. Τη δύναμή τους, άλλωστε, οι δυνάστες την αντλούν από την υπακοή των δυναστευομένων και μόνο.

Την ώρα που οι παλιοί εφιάλτες επιστρέφουν, όσοι διαθέτουν ακόμη αρκετή λογική, ώστε να μπορούν να αντισταθούν στην παραφροσύνη που πλασάρεται ως αντικειμενικότητα, αποτελούν το μόνο ιστορικό υποκείμενο που μπορεί να φέρει την τομή στο χρόνο. Και να μετασχηματίσει την κοινωνία.

«Η κρίση της ευρωπαϊκής ύπαρξης» έγραφε, το 1935, ο Έντμουντ Χούσσερλ «έχει δύο μόνο διεξόδους: το χαμό της Ευρώπης, την πτώση στην έχθρα, ως προς το πνεύμα και το βαρβαρισμό, ή την αναγέννηση της εκ πνεύματος φιλοσοφίας μέσα από έναν ηρωισμό του Λόγου».
Αν μπορεί να αναγεννηθεί, εκ πνεύματος πολιτικής, η Ευρώπη του σήμερα είναι ερώτημα που μένει να απαντηθεί. Κι έχει, πρωτίστως, να κάνει με τα επαναστατικά ανακλαστικά των λαών της και την εκ νέου αφύπνισή τους.

Τέλος, αν το ευρώ είναι κάτι παρά πέρα από ένα νόμισμα, είναι διότι η αξία που αντιπροσωπεύει είναι εκείνη που αντιστρατεύεται τους εθνικισμούς. Ναι, να μετρούμε την ύλη με την ίδια μονάδα, σημαίνει ότι καταργούμε ένα μη φυσικό σύνορο, ότι διαθέτουμε ένα κοινό εργαλείο για να μετρούμε την αξία του εργάτη. Σημαίνει εν τέλει ότι επενδύουμε σε ό,τι μπορεί μας ενώνει.

Από το περιοδικό «Πολίτες»


Κατέ Καζάντη
RED
Notebook
14 Μαΐου 2014 - 8:07 πμ | Κατέ Καζάντη
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
24/05/2014
Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
 
 
«Η ευρωπαϊκή Αριστερά διανύει περίοδο αισιοδοξίας»
Χριστόφορος Κάσδαγλης
22/05/2014
Έξι συν ένας υποψήφιοι για την Ευρωβουλή κλήθηκαν από το ThePressproject να δώσουν απάντηση σε ένα διαφορετικό ερώτημα που αφορά την ειδικότητα του καθενός, όπως προκύπτει από τα βιογραφικά τους. Οι έξι συμμετέχουν στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο έβδομος στο «αδελφό» ψηφοδέλτιο «Europa Anderes» στην Αυστρία.
 
 
Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
23/05/2014
Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 12:52 am  
  Αυτός και το σακίδιο
Σίσσυ Βελισσαρίου
 
     
  Τι είναι αλήθεια το Ποτάμι και τι η μαγευτική TVpersona που μετά βδελυγμίας απαρνείται το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και τα παιδιά του «κομματικού σωλήνα»; Τι συμβολίζει αλήθεια το σακίδιο που η TVpersona αγόγγυστα κουβαλά;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 12:18 am  
  Καμίνης και μεταναστευτικό: η μεταμόρφωση
Ελένη Τάκου
 
     
  Επειδή «τα στερνά τιμούν τα πρώτα», περίμενα λίγη νηφαλιότητα σε ζητήματα αρχής, που ήταν άλλωστε κατεξοχήν ζητήματα της δικής του ατζέντας. Και γι’ αυτό έγραφα την επομένη του πρώτου γύρου ότι «προσωπικά στη μάχη της επόμενης Κυριακής δεν βλέπω μία μάχη ανάμεσα στη “μνημονιακή λαίλαπα” και τον “αντιμνημονιακό λαϊκισμό”. Βλέπω μία μάχη ανάμεσα σε δυο δημοκρατικές δυνάμεις, με τα κουτσά, τα στραβά και τα καλά τους. Και μια ευκαιρία να συζητήσουμε ίσως μια φορά νηφάλια τι θέλουμε για την πόλη μας, για τον τόπο μας». Αυτά τη Δευτέρα. Και την επόμενη μέρα ανοίγεις την τηλεόραση και σου πέφτει ο ουρανός στο κεφάλι
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 1:11 pm  
  «Η ευρωπαϊκή Αριστερά διανύει περίοδο αισιοδοξίας»
Χριστόφορος Κάσδαγλης
 
     
  Έξι συν ένας υποψήφιοι για την Ευρωβουλή κλήθηκαν από το ThePressproject να δώσουν απάντηση σε ένα διαφορετικό ερώτημα που αφορά την ειδικότητα του καθενός, όπως προκύπτει από τα βιογραφικά τους. Οι έξι συμμετέχουν στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο έβδομος στο «αδελφό» ψηφοδέλτιο «Europa Anderes» στην Αυστρία.
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:29 pm  
  Ο αντιφασισμός είναι στην ψυχή του ΣΥΡΙΖΑ
Σωτήρης Μάρταλης
 
     
  Tο κόμμα των Μπαλτάκων, των Κρανιδιώτηδων και των Πλεύρηδων έχει το θράσος να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για συνεργασία με τους νεοναζί. Η ακροδεξιά κυβέρνηση των Φαρμακονησιών και των στρατοπέδων συγκέντρωσης, οι δήμαρχοι που απαγόρευαν αντιφασιστικές διαδηλώσεις και συναινούσαν σε φασιστικά λουκέτα σε παιδικές χαρές, οι δημοσιογράφοι που ήλπιζαν στη «σοβαρή» πλευρά της Χρυσής Αυγής, εγκαλούν τώρα τον ΣΥΡΙΖΑ για φιλο-φασιστική ψηφοθηρία!
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr