Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Η αδιαλλαξία και η ριζοσπαστική Αριστερά
Τα απελευθερωτικά εγχειρήματα, μικρότερης ή μεγαλύτερης έντασης και έκτασης, δεν είναι ποτέ όπως ακριβώς θα τα θέλαμε. Και, επομένως, το ερώτημα δεν είναι πως θα αποκαλύψουμε αυτήν την προφανή «αλήθεια», πώς θα «επιστήσουμε την προσοχή», αλλά αν και πώς θα συμμετάσχουμε
 
Του Χρήστου Λάσκου

Το «φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ» επιδέχεται πολλές και ποικίλες αναγνώσεις. Και αντίστοιχες στάσεις απέναντί του. Στο μικρό αυτό κείμενο δεν θα επιδοθώ στην ανάλυσή τους. Θα μείνω μόνο σε μία, η οποία ελάχιστο διάλογο έχει προκαλέσει, παρόλο που κάποιοι από τους υποστηρικτές της παραείναι σοβαροί για να αγνοηθούν.

Η συγκεκριμένη, λοιπόν, ανάγνωση, εκκινώντας από μια αρχικά θετική στάση απέναντι στο φορέα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, επιχειρεί να επισημάνει κάποια ειδικά προβλήματα που εμφανίζει το εγχείρημα, απέναντι στα οποία οι πρωταγωνιστές και μέτοχοι σε αυτό θεωρείται –από τους εισηγητές αυτής της ανάγνωσης– πως είναι εν πολλοίς ανυποψίαστοι. 

Ο πυρήνας αυτών των ειδικών προβλημάτων υποστηρίζεται πως είναι μια εμμονή «στον θορυβώδη αντισυστημισμό και στη διαρκή κινηματική φαντασίωση». Εμμονή που, εύλογα στη συνέχεια, οδηγεί σε αδιαλλαξία και έμπρακτη απόρριψη της αναγκαίας για τη δημοκρατία εν γένει κουλτούρας διαλόγου. Προσθέστε σε αυτά και τη μόνιμη επιβεβαίωση της προσήλωσης στην ταξική μεροληψία και έχετε ολοκληρωμένη εικόνα των εγγενών προβλημάτων – και των παρεπόμενων κινδύνων.

Έχει, άραγε, βάση αυτή η προσέγγιση; Ισχυρίζομαι πως όχι. Αφού, όμως, προκαταβολικά διευκρινίσω πως, ύστερα από τόσες ήττες, αποτυχίες, καταστροφές κι εγκλήματα που χαρακτήρισαν την ιστορία της Αριστεράς τους δύο τελευταίους αιώνες, δεν έχω καμιά αμφιβολία πως ο ανυποψίαστος είναι εξαιρετικά …επικίνδυνος.

Δέχομαι, δηλαδή, πως, αφού καήκαμε στο σταλινισμό, είμαστε υποχρεωμένοι να φυσάμε τα πάντα. Και, πρώτα απ’ όλα, να είμαστε συνεχώς επιφυλακτικοί απέναντι στις ίδιες τις δικές μας πρακτικές. Θέλω να πω, όσο προσεγγίζουμε την «εξουσία» η στάση μας θα πρέπει να είναι: η Λούξεμπουργκ και τα μάτια μας.

Από αυτήν την άποψη, τοποθετήσεις που επισημαίνουν τα σημάδια μιας «επικίνδυνης κλίσης» ως προς τα ουσιώδη της δημοκρατίας είναι όχι μόνο θεμιτές, αλλά πολύτιμες. Αρκεί, κατά τη γνώμη μου, να μην υποκύπτουν και οι ίδιες στις δικές τους εμμονές. Που σημαίνει «να μην μπαίνουν στον κόπο του άλλου».

Κι ας πω δυό τρία πράγματα που ξέρω, ή νομίζω πως ξέρω, γι’ αυτό.

Πρώτον, σε ό,τι αφορά τον αντισυστημισμό, ισχυρίζομαι πως, θορυβώδης ή όχι, είναι αναγκαίο στοιχείο για οποιαδήποτε αριστερή πολιτική σε αυτήν τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα. Όχι μόνο γιατί το σύστημα –ναι, αυτή  είναι η σωστή λέξη– μέσα στην κρίση επιχειρεί αυτήν τη φορά να «τα πάρει όλα πίσω». Όχι μόνο γιατί έχει γίνει πλέον εμφανές πως στην περίφημη ιστορική σύγκρουση ριζοσπαστών και ρεφορμιστών, οι πρώτοι, οι «αντισυστημικοί», που υποστήριζαν πως καμιά βελτίωση στο πλαίσιο του καπιταλισμού δεν είναι διαρκής και αναντίστρεπτη, είναι που δικαιώθηκαν γι’ άλλη μια φορά. Αλλά και γιατί ο καπιταλισμός έχει εδώ και καιρό μετατραπεί σε ύβρι πλανητικών διαστάσεων, που σημαίνει πως είναι πολύ πιθανό αν δεν τον τελειώσουμε να μας τελειώσει εκείνος ως ανθρωπότητα. Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση κάνει, ακόμα και για λόγους επιβίωσης, επιβεβλημένη αυτήν την προσπάθεια, όπως δίνει δυνατότητες να ξανακάνουμε επίκαιρο το αίτημα του κομμουνισμού. Καμιά αριστερή δύναμη δεν μπορεί να δράσει αποτελεσματικά έξω από αυτόν τον στρατηγικό ορίζοντα. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, κάποιον ανόητο συνθηματικό προπαγανδισμό. Ακριβώς το αντίθετο: μιλώντας και πράττοντας για τα καθημερινά και τα άμεσα νοηματοδοτούμε τον αντισυστημισμό. Βάσει των δυνάμεών μας, νομίζω, καλά τα καταφέρνουμε ως προς αυτό.

Δεύτερον, σε ό,τι αφορά τη «κινηματική φαντασίωση», νομίζω πως ποτέ τα χειραφετητικά εγχειρήματα δεν πλήρωσαν αυτού του είδους τις φαντασιώσεις όσο πλήρωσαν την κυρίαρχα θεσμική πολιτική ή, ευρύτερα, τον περιορισμό τους στο «κυρίως πολιτικό». Από τον Μιλεράν ως τον Στάλιν, από τον Πολ Ποτ ως τον Μιτεράν, ποτέ δεν καταστραφήκαμε από τον πολύ «κινηματισμό». Και, επιπλέον, η «κινηματική μας φαντασίωση» μας βοηθάει να μένουμε σε εγρήγορση ως προς κάτι πολύ ουσιώδες: αν ισχύει μια φορά πως εκτός από την άμεση θα πρέπει να υποληπτόμαστε και την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ισχύει εξίσου πως εκτός από την αντιπροσωπευτική, θα πρέπει να υποληπτόμαστε και την άμεση δημοκρατία. Επειδή, μάλιστα, η τελευταία είναι βαριά δουλειά και είναι πολύ εύκολο να νιώσουμε καλύτερα υποτιμώντας και, γιατί όχι, διαβάλλοντάς την, μάλλον με τον «λίγο κινηματισμό» θα πρέπει να ανησυχούμε, παρά με το αντίθετο. Είναι αλήθεια πως δεν είναι όλα τα κινηματικά –όπως και τα εξεγερσιακά- «όμορφα πράγματα». Και, παρ’ όλ’ αυτά, δεν έχουμε, ως αριστεροί, τη δυνατότητα να τα αντιμετωπίζουμε αποστασιοποιημένα και να τα εγκρίνουμε στις «καθαρές» τους εκδοχές: πολύ απλά τέτοιες εκδοχές δεν μας προσφέρονται.

Τρίτον,
ως προς την αδιαλλαξία. Νομίζω πως κι εδώ τα πράγματα είναι αρκετά σαφή. Για ένα πολύ μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας σήμερα, η δυνατότητα να συμμετάσχει σε έναν «πολιτισμένο διάλογο» είναι μηδενική. Είναι τέτοιος ο βιασμός και η δολοφονική επίθεση την οποία υφίσταται, που η επιθετική συμπεριφορά από μέρους του συνιστά στάση δεόντως ορθολογική.  Αν η ριζοσπαστική Αριστερά επέλεγε μια κομ ιλ φο στάση, είναι βέβαιο πως οι νεοναζιστές θα είχαν μετατρέψει σε πάρτι την επέλασή τους. Επιπλέον, το κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό έχει επιλέξει τη δολοφονική πολιτική: δεν του επιβλήθηκε, όπως πολλοί καθεστωτικοί ισχυρίζονται. Πράγμα που σημαίνει πως δεν του αποδίδεται ευθύνη για «λάθη και παραλείψεις», αλλά για μια πολύ συνειδητή προσπάθεια ταξικής εξόντωσης. Κι αυτό δεν συνιστά, όπως και νάχει, «λαϊκιστική» ανάλυση. Αντίθετα, η μόνη ελπίδα είναι να ληφθούν σοβαρά υπόψη και τα αισθήματα των ανθρώπων, να ληφθεί υπόψη η οργή των άνεργων και των κατεστραμμένων, ώστε να μετουσιωθεί σε θετική δράση για την αλλαγή της κατάστασης και της ζωής. Ακόμη κι έτσι, όμως, δεν θα πάψει να είναι οργή.

Ξαναγυρνάω στη Λούξεμπουργκ. Και θυμίζω: όσο ανήσυχη και υποψιασμένη ήταν σχετικά με τους κινδύνους που εμπεριέχονται σε όλα τα μαζικά και ριζοσπαστικά εγχειρήματα τόσο -και περισσότερο- αδιάλλακτη εμφανίζονταν, όταν ήταν να «την πει» στον ταξικό αντίπαλο ή να υπερασπιστεί τους εργάτες. Αυτή που τόσο επέμεινε πως «η ελευθερία είναι πάντα ελευθερία αυτού που σκέφτεται διαφορετικά», εξαπέλυε διαρκώς επιθέσεις με ομοβροντίες πολεμικών λιβέλλων. Ήταν, όπως και πολλοί σύντροφοί της καλά κατάλαβαν, μην πέσεις στη γραφίδα της. Αντίφαση; Κάθε άλλο –γίνεται και το ένα και το άλλο.

Γιατί, όπως σημείωνε ο  Αλμπέρτο Τοσκάνο, συγγραφέας του «Φανατισμός: Χρήσεις μιας ιδέας», στη χθεσινή  Εφημερίδα των Συντακτών, «[ο]ρισμένες από τις πιο χτυπητές πλευρές του «φανατισμού», όπως αυτός έχει οριστεί ιστορικά –αδιάλλακτες πεποιθήσεις, προσκόλληση στις αρχές, κομματισμός- αποτελούν κρίσιμα στοιχεία σε κάθε πολιτική χειραφέτησης».

Είμαστε, λοιπόν, υποψιασμένοι κι εμείς μαζί με τη Ρόζα. Μόνο που τα πράγματα είναι όπως τα λέει ο Τοσκάνο. Τα απελευθερωτικά εγχειρήματα, μικρότερης ή μεγαλύτερης έντασης και έκτασης, δεν είναι ποτέ όπως ακριβώς θα τα θέλαμε. Και, επομένως, το ερώτημα δεν είναι πως θα αποκαλύψουμε αυτήν την προφανή «αλήθεια», πώς θα «επιστήσουμε την προσοχή», αλλά αν και πώς θα συμμετάσχουμε.

ΥΓ. Πρέπει να επισημάνω πως τα παραπάνω σχόλια δεν θα πρέπει να εκληφθούν ως παραδοχή πως η αναλυόμενη κριτική είναι «δίκαιη». Είναι προφανές, κατά τη γνώμη μου, πως γράφονται πολλές υπερβολές.

Η στήλη του Χρήστου Λάσκου κάθε Τρίτη στο Red Notebook.


Χρήστος Λάσκος
RED
Notebook
4 February 2014 - 10:42 pm | Χρήστος Λάσκος
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
24/05/2014
Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
 
 
Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
24/05/2014
Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
 
 
Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
23/05/2014
Η ανάδειξη της Χρυσής Αυγής σε ρυθμιστή των εκλογών στην πρωτεύουσα και το Λεκανοπέδιο Αττικής αποτελεί στίγμα που δεν θα ξεθωριάσει εύκολα
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr