Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Κατερίνα Γώγου
Αποκλεισμένη από τους λογοτεχνικούς κανόνες της εποχής της, τις ανθολογήσεις ποιητών της γενιάς της, τις λαμπρές παρουσίες σε σκοτεινές εκδηλώσεις, τις επίσημες συνεντεύξεις, τα επίσημα φύλλα, τις επίσημες λέξεις, τις επίσημες λύσεις, τις επίσημες στάσεις, η Κατερίνα (73 χρόνια από την γέννησή της, 29 απ’ όταν τη γνώρισα, 20 ήδη από το θάνατό της και ποτέ δε μπόρεσα να την πω Γώγου), έζησε ανεπίσημα τα 53 χρόνια που της έμελλε να ζήσει, με έναν κόκκινο σταυρό – στο χρώμα του αίματος.
 
Του Σταύρου Σταυρόπουλου

Σαν αιτία θανάτου της αναφέρθηκε η υπερβολική δόση αλκοόλ και χαπιών. Ήταν όμως, μία ακόμα από εκείνες τις συνηθισμένες ενορχηστρώσεις, που το κράτος, η εξουσία, η κάθε μορφής εξουσία (ακόμα και αυτή των Εξαρχείων, με τις ενδοοικογενειακές της στρεβλώσεις) επιφυλάσσει ως λύση για τα άτακτα παιδιά της. Για όσους της χαλάνε τη μόστρα και κάνουν το πρόσωπό της στον καθρέφτη να μοιάζει θολό.

Η Κατερίνα τα χαλούσε όλα. Τα γκρέμιζε γιατί ήθελε να τα φτιάξει απ’ την αρχή, κατά τον δαίμονα εαυτού. Όσο γνώριζε. Ήτανε, έτσι να κάνουμε θα πέσει η πόρτα. Μπέσα, ντόμπρα, φόρα παρτίδα. Ένα πρόσωπο, σκέτο νεράκι. Την αποκάλεσαν σαλεμένη. Γιατί δεν έκανε «χάρες». Εκπτώσεις. Νοθείες. Να σερβίρει Κουρτάκη για κρασί εικοσιπενταετίας. Γιατί δεν ήταν η διανοούμενη που θα ήθελε πάντα η Αριστερά: Στρατευμένη στο δρόμο της. Να ακούει τον τάδε, τον δείνα, τον πιασ’ το αυγό και κούρευτο. Τά χωνε εδώ κι εκεί, αριστερά και δεξιά κι έγραφε βάλιουμ, μαντράξ, στεντόν, τριπτιζόλ, λύπες, σε ταράτσες ετοιμόρροπων κτιρίων, σε πλατείες περικυκλωμένες από μπατσικά, σε συγκεντρώσεις με υπό αμφισβήτηση συντρόφους, σε σπίτια χωρίς θέρμανση με χαλασμένα πατώματα, σε δρόμους χωρίς ανθρώπους, σε ανθρώπους χωρίς αγώνες, σε αγώνες χωρίς νόημα.

Από πέντε χρονώ στο σανίδι –πουτάνα θεατρίνα– όλο ανακάτευε τη τράπουλα. Κι όλο δεν έβγαινε το χαρτί. Μόνο ο θάνατος έκοβε. Σημαδεμένη τράπουλα, με χέρια και πόδια. Σα να μη το ‘ξερε. Έβαζε το μουστάκι κι έβγαινε με τη βεντάλια στη βροχή. Ήθελε πρώτα να τελειώνει με τα γουρούνια και μετά να αρχίσει να ψάχνει ακρογιαλιές. Ανεβασμένη σε μια καρέκλα. Με τον ίδιο ηλίθιο φιόγκο. Με τον ίδιο ολόιδιο φόβο. 5 χρονώ, 19 χρονώ, 20, 30, 53.

Μόλις φύγει τούτο το άδικο θάρθω να σας βρω/ Μπορεί να μην τα καταφέρω στις σκάλες/ Θαρθώ όμως οπωσδήποτε/ Μπορεί να μου λείπει η φωνή ή το φως από τα μάτια μου/ Σε μας δε χρειάζονται και πολλά/ Σύντροφοι.
(από την συλλογή ΙΔΙΩΝΥΜΟ, 1980)

***
Το νόημα αυτού του κειμένου δεν είναι ένας ακόμα παραπληρωματικός επικήδειος λόγος - συνήθως εγκωμιαστικός για τον εκλιπόντα. Ή μια μοντέρνα εκδοχή του ήμουν κι εγώ στο Πολυτεχνείο, όπως τόσο συνηθίζεται. Κατ αρχάς μου ζητήθηκε από έναν άνθρωπο που εκτιμώ πολύ. Ακολούθησε η έκδοση του συγκεκριμένου τόμου από τις εκδόσεις Καστανιώτη, που περιλαμβάνει το σύνολο του ποιητικού της έργου, με τις έξι συλλογές, συν το μεταθανάτιο Με λένε Οδύσσεια. Ομολογώ ότι, στο άκουσμα της είδησης της κυκλοφορίας του, αισθάνθηκα ένα παράξενο μούδιασμα. Άλλος ένας υγρός τάφος, είπα από μέσα μου, ενθυμούμενος τον συγκεντρωτικό τόμο με τα άπαντα του Λάγιου και άλλων πολλών. Άλλος ένας μεγαλόσχημος τρόπος να αποποιηθείς την ευθύνη της διάδοσης ενός έργου, διπλασφαλίζοντας όλες τις πιθανές πόρτες εισόδου.
Όμως αυτή η μικρού σχήματος, κομψή, χρηστική, «κασετίνα» ποιημάτων της Κατερίνας, από τον διαχρονικό εκδοτικό της οίκο, με έκανε να αλλάξω ματιά. Πρώτον, γιατί νομίζω ότι λειτουργεί ενθαρρυντικά, σε όσους δεν γνωρίζουν την ποίησή της, προσκαλώντας τους, με αόρατες συνδηλώσεις, να αποπειραθούν να την μάθουν. Δεύτερον, γιατί θεωρώ ότι οι προθέσεις της έκδοσης είναι αγνές (όσο «αγνές» μπορούν, τέλος πάντων, να είναι οι προθέσεις τέτοιων εκδοτικών διακυβευμάτων), πράγμα που αποτυπώνεται εν τέλει και στην συνείδηση του αναγνώστη. Τρίτον, γιατί πιστεύω ότι και η ίδια θα συμφωνούσε με αυτήν. Τα χρόνια περνούν, οι αισθητικές αναζητήσεις αλλάζουν, τα υπερθεματίσματα μπαίνουν διακριτικά στην άκρη. Το φτηνό, το εύκολο, το πομπώδες, υποχωρούν έναντι του διακριτικού, του αθόρυβου, του ουσιώδους. Η οπτική επαφή με ένα βιβλίο είναι σημαντική. Ως δέλεαρ, για να ξεκινήσεις.

Αυτό που θα πρέπει να ξεκινήσει σίγουρα (και η έκδοση αυτή θα βοηθήσει), είναι μια σοβαρή προσπάθεια αποτίμησης του ποιητικού ιστού του έργου της Κατερίνας, που έχει σκοπίμως αποσιωπηθεί, από την λεγόμενη «σοβαρή» κριτική, γιατί δήθεν ήταν εποχικό και ο θόρυβος που προκάλεσε με τις απανωτές επανεκδόσεις του ήταν απλά ανακλαστικός των χρόνων που ακολούθησαν την δικτατορία. Γιατί δήθεν ήταν «προφορικό», ιστορώντας κατά έναν τρόπο άτεχνο και προχειροβαρή την πορεία μια βασανισμένης και ανάρμοστης ζωής. Γιατί δήθεν ο ποιητής ήταν αποσυνάγωγος, αυτό δηλαδή που πρέπει να είναι όλοι οι ποιητές, όχι με τις δηλώσεις ή τις συνεντεύξεις τους, αλλά με την διαδρομή της ίδιας της ζωής τους. Μέχρι και ο Γκόρπας την πάτησε. Ο Θωμάς, που ήτανε μεγάλη καρδιά, μεγάλος δάσκαλος.

Δηλαδή, ποιες ακριβώς εντέλλεται να είναι οι εκδοχές του «πολιτικά ορθού», στην ποίηση; Για σκεφτείτε λίγο, για ποιο ακριβώς λόγο ορίζονται τέτοιοι παράμετροι και με τι ευκολία μπορούν να ανατροφοδοτηθούν μέσω του «επίσημου» κριτικού λόγου, αν ο προς κρίσιν ποιητής δεν συχνάζει στο μαγαζάκι τους; Για σκεφτείτε λίγο, για ποιον ακριβώς λόγο μας καταδιώκουν ακόμα οι περίφημες γενιές του ‘30 και του ‘70 και ποιοι είναι αυτοί που επικαλούνται τους κανόνες; Κυρίως, σκεφτείτε αυτούς: Τα πρόσωπα. Τους ευκλεείς φορείς αυτής της ιδιοτελούς ιδεολογικής στόχευσης.

Η λογοτεχνική μας παράδοση έσπευσε να χαρακτηρίσει το έργο της Κατερίνας προϊόν μιας διαταραγμένης ψυχής (ακόμα ένα συν στην τελική ποιητική του αποτίμηση...), και να το στείλει βαθιά σ’ ένα συρτάρι. Εκεί που δεν χωρούν οι χρήστες, οι τρόφιμοι της πλατείας, οι έξω απ’ τις πατενταρισμένες λογικές και πρακτικές του συναφιού – ό,τι κι αν έχουν καταθέσει ως λέξεις. Μα, αυτοί είναι οι μόνοι από τους οποίους μπορείς να αναμένεις μια πρωτοπορία. Μια έκλαμψη. Μια αληθινή στάση. Και μετά, να ελπίσεις ότι αυτά θα μπορέσουν να αποτυπωθούν και στο έργο τους. Αν μπορέσουν.

Το ότι η Κατερίνα Γώγου ήταν μία απ’ τις σημαντικές -και σίγουρα «ασυνήθιστες»- ποιητικές αναφλέξεις που συνέβησαν στη σύγχρονη λογοτεχνική μας ενδοχώρα, δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς αβασάνιστα να αντιπαρέλθει, μιλώντας πάντα με αυτονόητα επιχειρήματα. Μια γραμματολογική βόμβα προσωπικής αλήθειας, ενάντια σε κάθε λογής βόλεμα. Σε κάθε λογής λογική. Η απίσχναση της ποιητικής της ταυτότητας, στη διαδρομή των χρόνων, ήταν κάτι παραπάνω από ευκρινής. Ήταν αναντίστοιχη.
Ελπίζω, αυτό το μικρό σημείωμα, να συμβάλλει στο να μεταμορφωθεί, σταδιακά, από βασίλισσα της σκόνης και της αυτοκαταστροφής, σε βασίλισσα ενός ακρωτηριασμένου, αλλά πράγματι πραγματικού ποιητικού εγχειρήματος. Από Μαγιακόφσκι της πλατείας Εξαρχείων, σε ελληνίδα Σάρα Κέιν. Και να αναδειχτεί η όποια ποιητική οντότητα υπάρχει κάτω από αυτές τις κατατεθειμένες –εν είδει κτερισμάτων– λέξεις. This is the time because there is no time, όπως θα έλεγε ο μακαρίτης Λου Ρηντ.

Η Κατερίνα δεν ήταν ασχημόπαπο. Πάντα κύκνος ήτανε.
Άντε, γιατί ποτέ δεν σημαδεύουνε στα πόδια.

Τα ποιήματα της Κατερίνας Γώγου, υπό τον τίτλο Τώρα να δούμε εσείς τι θα κάνετε (Ποιήματα 1978-2002), κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Πηγή: Αναγνώσεις της Κυριακάτικης Αυγής


Σταύρος Σταυρόπουλος
RED
Notebook
1 Ιανουαρίου 2014 - 1:07 pm | Σταύρος Σταυρόπουλος
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
SOSTEtoNERO
15/05/2014
Δημοψήφισμα για την μη ιδιωτικοποίηση του νερού της Θεσσαλονίκης στις 18 Μαΐου
 
 
Αιγιαλός και μέλλον: κοινής χρήσης πράγματα, εκτός συναλλαγής
Μαρία Καλαντζοπούλου
9/05/2014
Το νομοσχέδιο για τον αιγιαλό (όπως ίσως και όποιο ανάλογο εμφανιστεί, λ.χ. για τα δάση) πρέπει να στιγματίσει για πάντα αυτούς που το συνέλαβαν και το κατέστρωσαν, πρέπει να θυμίσει στην κοινωνία που μαστίζεται από μια βαθιά και πολυεπίπεδη κρίση τι έχει και πρέπει να υπερασπιστεί, τι μέλλον ονειρεύεται
 
 
Ο Klaus Kittsteiner για μυστικά συμβόλαια της ιδιωτικοποίησης του νερού στο Βερολίνο
28/04/2014
Ο Βερολινέζος ακτιβιστής Klaus Kittsteiner μιλά στο alterthess στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Θεσσαλονίκη πριν ένα περίπου μήνα με αφορμή την εκδήλωση που διοργάνωσε η καμπάνια “Soste το νερό” για την ιδιωτικοποίηση του νερού.
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 3:22 pm  
  Γιατί ο Καμίνης δεν είναι ο αθηναίος Μπουτάρης
Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
 
     
  Προς στιγμή, σε κάποια σημεία, ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης ομοιάζουν, κυρίως στην προτεραιότητα του ελεύθερου επιχειρείν και στην αντιπάθεια προς το συναθροίζεσθαι. Πρόκειται, ωστόσο, για δύο ασυμπτωτικές τετραετίες, από τις οποίες προκύπτουν δύο πολύ διαφορετικές πόλεις
     
 
  20 Μαΐου 2014 - 1:16 pm  
  Αλέξης Μπένος: Τα κινήματα βασικό στοιχείο της πολιτικής μας
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η κριτική στην ψήφο ανάθεσης είναι συνυφασμένη με την ίδια την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ που αποτελεί σύνθεση κινημάτων και έφτασε στη σημερινή δύναμή του με βάση την κινηματική του δράση και όχι την πειθώ μαυρογιαλούρικου τύπου «ψηφίστε μας και θα καθαρίσουμε εμείς για όλα σας τα προβλήματα».
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 10:14 am  
  Η Κεντροαριστερά και το βιοπολιτικό διοικητικό κράτος
Δημήτρης Μπελαντής
 
     
  Μια σοβαρή διάσταση του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών αποτέλεσε η αρκετά έως πολύ καλή επίδοση της Κεντροαριστεράς (Ελιά, ΔΗΜΑΡ, Ποτάμι κλπ) και ιδιαίτερα της Ελιάς στους μεγάλους δήμους (Καμίνης, Μπουτάρης), αλλά και σε πολλές από τις περιφέρειες (οι εκπρόσωποι της Κεντροαριστεράς μετέχουν στον δεύτερο γύρο σε 7 από τις 12 περιφέρειες έναντι 5 του ΣΥΡΙΖΑ)
     
 
  21 Μαΐου 2014 - 3:42 pm  
  Υγεία και πνευματικά δικαιώματα
Παναγιώτης Κουρουμπλής
 
     
  Η αδυναμία πρόσβασης μεγάλης μερίδας του πληθυσμού σε αναγκαία φάρμακα είναι από τις πιο σημαντικές πτυχές της υγειονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα. Για το φαινόμενο των ανασφάλιστων καρκινοπαθών που αναγκάζονται να διακόψουν τη θεραπεία τους επειδή δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ιδίοις πόροις, η κυβέρνηση φέρει βαρύτατη ευθύνη, διότι υπάρχουν λύσεις στο πρόβλημα της πρόσβασης σε φθηνά φάρμακα ακόμα και εντός του μνημονιακού πλαισίου.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr