Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Πανεπιστήμιο και εξουσία στα χρόνια του Μεσαίωνα
Υπάρχουν εποχές που οι άνθρωποι, ή τουλάχιστον κάποιοι από αυτούς, ατενίζουν το μέλλον με αισιοδοξία και θεωρούν ότι ζουν μια κοσμογονία. Ετσι οι άνθρωποι της Αναγέννησης ένιωσαν ότι έκλεισαν για πάντα την πόρτα στο σκοτεινό χθες που ονόμασαν Μεσαίωνα και πέρασαν σε μια νέα εποχή. Αντίστοιχα, στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 πολλοί διανοητές θεώρησαν ότι αφήσαμε πίσω μας τη βιομηχανική ή καπιταλιστική κοινωνία και τη νεωτερικότητα, και μπήκαμε σε μια νέα, την οποία αποκάλεσαν μεταβιομηχανική, του ύστερου καπιταλισμού, μετανεωτερική…
 
Του Παντελή Κυπριανού

 Ανάλογα με την προσέγγιση, βασικά στοιχεία της μετάβασης θεωρήθηκαν η αλλαγή της κοινωνικής δομής, το τέλος των «μεγάλων αφηγήσεων» η ανάδειξη της υποκειμενικότητας.

Πέρα από το βάσιμό της ή μη, η αναγγελία της μετάβασης σε μια νέα εποχή φτιάχνει εικόνα για το σήμερα και το χθες, που συχνά αδικούν το χθες. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η εικόνα για τον λεγόμενο Μεσαίωνα. Η εικόνα που κατασκεύασαν και μας κληροδότησαν οι άνθρωποι της Αναγέννησης είναι αυτή των Σκοτεινών Χρόνων, του απόλυτου κακού. Στη βάση της εικόνας αυτής φτιάχτηκαν αναλογικά άλλες, όπως στο παρελθόν η εικόνα για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ενδεικτικά, σήμερα στην Ελλάδα, αλλά και αλλού, χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά η έκφραση «εργασιακός μεσαίωνας» που υποδηλώνει ότι γυρνάμε στη χειρότερη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας, όπου δεν υπήρχε κανένας κανόνας πέρα αυτού της ωμής επιβολής του ισχυροτέρου.

Για να κάνω παραστατικότερη την εικόνα αυτή, στέκομαι σ’ ένα τρέχον συμβάν, τη διαθεσιμότητα των διοικητικών υπαλλήλων στα πανεπιστήμια. Αφήνω κατά μέρος την κυβερνητική προχειρότητα (παρότι κάποιες συμπτώσεις είναι περίεργες, όπως στην έκθεση του ΥΠΑΙΘ ο αριθμός των υπαλλήλων σε αρκετά ιδρύματα εμφανίζεται υψηλότερος από τον πραγματικό). Μένω στο βασικό επίδικο: Η κυβέρνηση, λίγο-πολύ, θεωρεί ότι τα πανεπιστήμια δεν μπορούν να αυτοδιοικηθούν και ρυθμίζει (ή απορρυθμίζει ανάλογα με την περίπτωση) τα πάντα, από την πρόσληψη του υπαλλήλου και την εκλογή του μέλους ΔΕΠ μέχρι το πώς θα ξοδευτεί το κάθε λεπτό. Το κάνει γιατί οι άλλοι έχουν ακάθαρτα χέρια και η ίδια καθαρά; Γιατί οι άλλοι είναι ανίκανοι και η ίδια ικανή; Γιατί οι άλλοι δεν ξέρουν και η ίδια ξέρει;

Υπαρξιακά ερωτήματα στα οποία οι κυβερνώντες δεν θα απαντήσουν, καθώς οι ίδιοι κυβερνούσαν και χθες. Μεσαιωνική πρακτική; Αν απαντούσαμε καταφατικά θα αδικούσαμε τον Μεσαίωνα. Το Πανεπιστήμιο, σύμφωνα με τους περισσότερους ιστορικούς, είναι μεσαιωνικός θεσμός. Το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια γιόρτασε πριν από μερικά χρόνια τα 900ά του γενέθλια. Η Σορβόνη γίνεται 800 χρόνων. Βασικό χαρακτηριστικό του νέου θεσμού είναι η απεξάρτηση από την κοσμική και θρησκευτική εξουσία και η αυτοδιοίκησή του, ώστε να προάγει ακώλυτα τη γνώση. Στο πλαίσιο αυτό, ο θεσμός, οι διδάσκοντες και οι διδασκόμενοι χαίρουν ειδικής μεταχείρισης (προνόμια τα λέγανε, αλλά η λέξη δεν είχε το αρνητικό φορτίο που έχει σήμερα) και οι άρχοντες εκκλησιαστικοί και κοσμικοί έκαναν τα πάντα για να τους προσεγγίσουν και να τους προσελκύσουν.

Είναι αλήθεια ότι το μοντέλο δεν κράτησε αιώνια. Στην Αναγέννηση οι καθηγητές έγιναν αριστοκράτες και η εξουσία, εκκλησιαστική και κοσμική, ιδιαίτερα αργότερα, την περίοδο της Απολυταρχίας, επιδόθηκε σε αγώνα δρόμου για να ελέγξει τα πανεπιστήμια. Επίλογος; Η Γαλλική Επανάσταση τα κατήργησε. Κι όμως, η ιστορία δεν τέλειωσε τελείως άδοξα. Το πρώτο σύγχρονο πανεπιστήμιο, του Βερολίνου, το οποίο επέχει μέχρι και σήμερα θέση πρότυπου, αναπαράγει βασικά στοιχεία του μεσαιωνικού πανεπιστήμιου, όπως η απεξάρτηση από την εξουσία, η ελευθερία της έρευνας και της διδασκαλίας.

Εχει καμία σχέση το μεσαιωνικό πανεπιστήμιο με αυτά που γίνονται, μία χιλιετία κοντά μετά, στην Ελλάδα του σήμερα; Προφανέστατα όχι. Αν λέγαμε ότι γυρνάμε στον Μεσαίωνα, θα αδικούσαμε τον Μεσαίωνα. Η ίδρυση του Πανεπιστημίου, σύγχρονη της ανάδυσης της πόλης, σηματοδοτεί μια διαδικασία αποκέντρωσης της εξουσίας, χάρη στην οποία προάγεται η γνώση και η χειραφέτηση του ανθρώπου από τις «αιώνιες» αλήθειες. Σήμερα γίνεται το ακριβώς αντίθετο. Σε μια έκτακτη κατάσταση, όπως η σημερινή, οι κυβερνώντες μας ωθούν τη συγκέντρωση της εξουσίας σε όλα τα επίπεδα στα χέρια όλο και λιγότερο ανθρώπων. Αυτό προφανώς είναι καλό για εκείνους που συγκεντρώνουν και ασκούν την εξουσία, αλλά σίγουρα όχι για τη Δημοκρατία, τη χώρα και το μέλλον της.

 Πηγή: ΕφΣυν


Παντελής Κυπριανού
RED
Notebook
20 Νεμβρίου 2013 - 11:30 πμ | Παντελής Κυπριανού
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Μεσάνυχτα στο Πανεπιστήμιο
Γιώργος Μπενέκος, Θανάσης Παππάς
1/05/2014
Πόσο απέχουν άραγε τα όνειρα από την πραγματικότητα; Ή αλλιώς πόσο τους επιτρέπουμε εμείς να απέχουν; Ο ήρωας της ταινίας του Γούντι Άλεν «Μεσάνυχτα στο Παρίσι» σίγουρα αναμετράται με αυτό το ερώτημα. Η ιστορία αφορά έναν πετυχημένο χολιγουντιανό σεναριογράφο και τη συμβατική ζωή του, που διαταρράσεται από την απόδρασή του σε έναν φανταστικό κόσμο. Μια ζωή που, φαινομενικά, είναι πλήρης από την οποία ωστόσο απουσιάζει κάτι θεμελιώδες: ο χώρος και ο χρόνος να ονειρευτεί.
 
 
Υπάρχει λόγος (*) :
ΑΡΕΝ
29/04/2014
να βγάλουμε πολλούς συνέδρους στο συνέδριο της ΟΝΝΕΔ..
 
 
Ν. ΣΥΡΙΖΑ για Πανεπιστημιακή Αστυνομία: Ούτε να το σκέφτεστε!
9/04/2014
Το ελληνικό Πανεπιστήμιο δεν έχει ανάγκη από Αστυνομία", τονίζει η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή της, σχετικά με την πρόταση της ΟΝΝΕΔ για σύσταση Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, "αλλά από αξιοπρεπή χρηματοδότηση, επαρκείς παροχές, σίτιση και στέγαση καθώς και από πτυχία με αξία που δεν θα λειτουργούν ως διαβατήρια για την ανεργία, την επισφάλεια ή, στην καλύτερη, τη μετανάστευση.
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 12:52 am  
  Αυτός και το σακίδιο
Σίσσυ Βελισσαρίου
 
     
  Τι είναι αλήθεια το Ποτάμι και τι η μαγευτική TVpersona που μετά βδελυγμίας απαρνείται το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και τα παιδιά του «κομματικού σωλήνα»; Τι συμβολίζει αλήθεια το σακίδιο που η TVpersona αγόγγυστα κουβαλά;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 12:18 am  
  Καμίνης και μεταναστευτικό: η μεταμόρφωση
Ελένη Τάκου
 
     
  Επειδή «τα στερνά τιμούν τα πρώτα», περίμενα λίγη νηφαλιότητα σε ζητήματα αρχής, που ήταν άλλωστε κατεξοχήν ζητήματα της δικής του ατζέντας. Και γι’ αυτό έγραφα την επομένη του πρώτου γύρου ότι «προσωπικά στη μάχη της επόμενης Κυριακής δεν βλέπω μία μάχη ανάμεσα στη “μνημονιακή λαίλαπα” και τον “αντιμνημονιακό λαϊκισμό”. Βλέπω μία μάχη ανάμεσα σε δυο δημοκρατικές δυνάμεις, με τα κουτσά, τα στραβά και τα καλά τους. Και μια ευκαιρία να συζητήσουμε ίσως μια φορά νηφάλια τι θέλουμε για την πόλη μας, για τον τόπο μας». Αυτά τη Δευτέρα. Και την επόμενη μέρα ανοίγεις την τηλεόραση και σου πέφτει ο ουρανός στο κεφάλι
     
 
  22 Μαΐου 2014 - 1:11 pm  
  «Η ευρωπαϊκή Αριστερά διανύει περίοδο αισιοδοξίας»
Χριστόφορος Κάσδαγλης
 
     
  Έξι συν ένας υποψήφιοι για την Ευρωβουλή κλήθηκαν από το ThePressproject να δώσουν απάντηση σε ένα διαφορετικό ερώτημα που αφορά την ειδικότητα του καθενός, όπως προκύπτει από τα βιογραφικά τους. Οι έξι συμμετέχουν στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο έβδομος στο «αδελφό» ψηφοδέλτιο «Europa Anderes» στην Αυστρία.
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:29 pm  
  Ο αντιφασισμός είναι στην ψυχή του ΣΥΡΙΖΑ
Σωτήρης Μάρταλης
 
     
  Tο κόμμα των Μπαλτάκων, των Κρανιδιώτηδων και των Πλεύρηδων έχει το θράσος να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για συνεργασία με τους νεοναζί. Η ακροδεξιά κυβέρνηση των Φαρμακονησιών και των στρατοπέδων συγκέντρωσης, οι δήμαρχοι που απαγόρευαν αντιφασιστικές διαδηλώσεις και συναινούσαν σε φασιστικά λουκέτα σε παιδικές χαρές, οι δημοσιογράφοι που ήλπιζαν στη «σοβαρή» πλευρά της Χρυσής Αυγής, εγκαλούν τώρα τον ΣΥΡΙΖΑ για φιλο-φασιστική ψηφοθηρία!
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr