Αναζήτηση:  
 
 
 
   
 
Χίλιες λέξεις για το Δεκέμβρη | Η αριστερά το Δεκέμβρη
Aκόμα και εκείνη η αριστερά που στάθηκε δίπλα στο κίνημα, ο ΣΥΡΙΖΑ και η εξωκοινοβουλευτική αριστερά, είχε ελάχιστο ρόλο στην ανάπτυξη και την πορεία του κινήματος
 
Του Βασίλη Παπαστεργίου

Η πύκνωση του ιστορικού χρόνου το Δεκέμβρη του 2008, η μεγάλη έκρηξη που προκλήθηκε από ένα απροσδόκητο γεγονός, έθεσε έκτακτα καθήκοντα στην πολιτική αριστερά. Έχει ενδιαφέρον σήμερα να σκεφτούμε τον τρόπο ανταπόκρισης στις απαιτήσεις εκείνων των ημερών ιδίως ενόψει της αίσθησης, που νομίζω αποτελεί κοινή πεποίθηση, ότι ο Δεκέμβρης ήταν μια εξέγερση που ξεπέρασε την αριστερά και έθεσε τους όρους για μια ηγεμονία των αντιεξουσιαστικών ιδεών και πρακτικών στη νεολαία και το κίνημα.

Ο τρόπος να κατανοηθεί το παρόν, ιδίως όταν πρόκειται για γεγονότα καινοφανή, είναι συνήθως η προσπάθεια να θεωρηθεί ότι υπάρχει μια αναλογία προς κάποιο προηγούμενο σημαντικό συμβάν. Το υπόδειγμα για τον ελληνικό Δεκέμβρη – κατά τρόπο συνειδητό ή υποσυνείδητο και παρά τα 40 χρόνια που χωρίζουν τις δύο εξεγέρσεις – νομίζω ότι υπήρξε ο γαλλικός Μάης, η πρώτη μεγάλη έκρηξη στη Δύση μετά τον πόλεμο, η εξέγερση που ήταν προάγγελος της κρίσης της παραδοσιακής αριστεράς και της ανάδυσης των νέων κοινωνικών κινημάτων. Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα γεγονότα του Δεκέμβρη σαφώς τοποθετούνται σε μία άλλη εθνική, κοινωνική και ιδίως οικονομική πραγματικότητα. Η σκιά της στάσης του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος στα γεγονότα του Μάη υπήρξε κατά μία έννοια σημαντική. Για το μεν χώρο του ΣΥΡΙΖΑ ήταν παράδειγμα προς αποφυγή. Η τολμηρή για την πολιτική παράδοση του χώρου στάση το Δεκέμβρη νομίζω ότι λάμβανε υπόψη της την ιστορική αποτυχία του ΓΚΚ να κατανοήσει το Μάη και να αποτελέσει κομμάτι του κινήματος. Αντίθετα η επιφυλακτική έως εχθρική στάση των στελεχών του ΣΥΝ που σήμερα στεγάζονται στη “Δημοκρατική Αριστερά” είναι ενδιαφέρουσα, καθώς αποκαλύπτει τις διαδρομές του κοινωνικού συντηρητισμού στην αριστερά παρά τον απογαλακτισμό από το σταλινισμό. Ενδιαφέρον είναι επίσης ότι το ΚΚΕ – παρά την πολιτική και θεωρητική του απόσταση από το ΓΚΚ – τοποθετήθηκε απέναντι στην εξέγερση με ένα τρόπο ίσως ακόμα πιο κάθετο. Μέσα στο Δεκέμβρη το ΚΚΕ φρόντισε να μην έρθει καν σε επαφή με το κίνημα, οι κινητοποιήσεις του, λίγες και μικρές, έγιναν μακριά από τον κύριο όγκο των συγκεντρώσεων. Τέλος η εξωκοινοβουλευτική αριστερά υποστήριξε ενεργητικά τις κινητοποιήσεις και είδε στο Δεκέμβρη το προανάκουσμα των εξεγέρσεων που έρχονται.

Είναι ωστόσο κοινή αίσθηση ότι ακόμα και εκείνη η αριστερά που στάθηκε δίπλα στο κίνημα, ο ΣΥΡΙΖΑ και η εξωκοινοβουλευτική αριστερά, είχε  ελάχιστο ρόλο στην ανάπτυξη και την πορεία του κινήματος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ (τότε ακόμα στις ημέρες της δημοσκοπικής ανόδου) υπερασπίστηκε σωστά και με κόστος το κίνημα στα εχθρικά ΜΜΕ. Προσπάθησε να γίνει η ασπίδα του κινήματος, αλλά αποδείχθηκε ότι ο ίδιος ήταν πολύ ευάλωτος για κάτι τέτοιο. Η προσπάθεια της ηγεσίας του χώρου να θέσει “πολιτικά αιτήματα” (αφοπλισμός αστυνομίας, παραίτηση υπουργού) προς αξιοποίηση από το κίνημα αποδείχθηκε ότι δεν μπορούσε να πετύχει. Αφ΄ενός γιατί ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ (ιδίως του ΣΥΝ), χρόνια εθισμένος σε μια μονοδιάστατη πολιτική λειτουργία (από τα πάνω προς τα κάτω), είχε προ πολλού απωλέσει τη δυνατότητα να δημιουργεί πολιτικά γεγονότα ή έστω να τα επηρεάζει. Αφ΄ετέρου γιατί ένα κίνημα βασισμένο στην αγανάκτηση απέναντι σε ένα συμβάν τόσο άδικο όσο ο φόνος ενός δεκαπεντάχρονου, ούτε ήθελε ούτε μπορούσε να ανταποκριθεί σε ένα τέτοιο κάλεσμα ορθολογικοποίησης της δράσης του. Κατά τη διάρκεια του Δεκέμβρη ο χώρος του ΣΥΡΙΖΑ, πέρα από τη σωστή υπεράσπιση του κινήματος στη δημόσια συζήτηση, δεν μπόρεσε να πάρει μία πολιτική πρωτοβουλία που να συνομιλήσει θετικά με το κίνημα. Δεν μπόρεσε καν να σηματοδοτήσει τη διακριτή παρουσία του χώρου στο κίνημα έστω με ένα σύνθημα. Οι αριστεροί του ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκαν στις πορείες του Δεκέμβρη αγανακτισμένοι για το φόνο του Αλέξη, αλλά ταυτόχρονα αμήχανοι απέναντι στη βία και στο γεγονός ότι πορεύονταν με τα συνθήματα των αναρχικών. Είναι απολύτως ενδεικτικό όλων αυτών ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στο Δεκέμβρη δεν μπόρεσε καν να έχει ένα σημείο αναφοράς, όπως η εξωκοινοβουλευτική αριστερά την κατάληψη της Νομικής.

Η παραπάνω περιγραφή σε μεγάλο βαθμό ισχύει και για την εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Η κατάληψη της Νομικής, που μόλις αναφέραμε, προσπάθησε μεν, αλλά δύσκολα μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι έγινε σημαντικό κέντρο ενός κινήματος, που, εξάλλου αναπτύχθηκε έως το τέλος χωρίς πραγματικό κέντρο. Ωστόσο για την εξωκοινοβουλευτική αριστερά θα πρέπει να σημειωθεί μια διαφορά: ο κόσμος της, έχοντας δουλέψει με επιμονή στους κοινωνικούς χώρους επί πολλά χρόνια, ήταν σε θέση να βρίσκεται πιο εύκολα και περισσότερο αυτονόητα στην καρδιά πλευρών της κινητοποίησης, ιδίως στους χώρους της εκπαίδευσης. Ωστόσο θεωρώ ότι η αριστερή αμηχανία απέναντι στη βία και ιδίως η αδυναμία παραγωγής πολιτικών συμβάντων, ισχύουν και εδώ. Αντίστροφα, ίσως θα λέγαμε ότι ο Δεκέμβρης δημιούργησε μια νέα κατάσταση στο χώρο αυτό, επιταχύνοντας τις διαδικασίες για την ίδρυση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και αλλάζοντας το τοπίο στο χώρο της αριστεράς “εκτός των τειχών”.

Προσωπικά θεωρώ ότι ο Δεκέμβρης υπήρξε πολύ περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο μια αυθόρμητη έκφραση του αισθήματος δικαίου που επαναστάτησε απέναντι στην τρομερή αδικία μιας παράλογης δολοφονίας. Τα παιδιά που βγήκαν στο δρόμο, οι μαθητές και οι μαθήτριες, νομίζω ότι αυτό βίωσαν. Με τη συμμετοχή τους στο κίνημα απέκτησαν ένα δικό τους αγωνιστικό σημείο αναφοράς, από αυτά που καθορίζουν για χρόνια τη συνείδηση των ανθρώπων.

Η βία του Δεκέμβρη θεωρώ ότι υπήρξε σε ένα βαθμό έκφραση του βολονταρισμού τμημάτων του αντιεξουσιαστικού χώρου, παρά έκφραση αυθόρμητης οργής. Και με τον όρο αυτό προφανώς δεν εννοώ τον πετροπόλεμο ή τις αψιμαχίες με την αστυνομία. Παρά τις πιθανά αντίθετες εκτιμήσεις, προσωπικά επιμένω ότι η εκτεταμένη μη συμβολική βία, τα σπασίματα, βρισκόταν σε αντίθεση με το αίσθημα της μεγάλης πλειοψηφίας των ανθρώπων που κατέβηκαν στους δρόμους, σε ένα βαθμό μάλιστα προκάλεσαν στάσεις αποξένωσης από το κίνημα. Όμως η οργή για τη δολοφονία και η αίσθηση της ανάγκης για ενότητα του κόσμου στο δρόμο έκαναν τις πρακτικές αυτές ανεκτές και τελικά κυρίαρχες. Το τμήμα του αντιεξουσιαστικού χώρου που είδε το Δεκέμβρη ως το πρώτο συμβάν μιας επαναστατικής διαδικασίας που απαιτεί το πέρασμα σε πρακτικές μαζικής ή ατομικής βίας, ήδη από το Μάιο του 2009 ήρθε αντιμέτωπο με τα αδιέξοδα μιας τέτοιας στάσης.

Συνολικά όμως ο αντιεξουσιαστικός χώρος, ιδίως οι περισσότερο έλλογες εκφράσεις του, ηγεμόνευσε στο κίνημα. Αφ΄ενός γιατί μπήκε σε αυτό χωρίς άλλο πολιτικό στόχο από την έκφραση της οργής για τη δολοφονία, κατανόησε δηλαδή ότι η έκφραση του θυμού του κόσμου ήταν σημαντικότερη από την προβολή άλλων περισσότερο “πολιτικών” στόχων. Αλλά και γιατί βρέθηκε προετοιμασμένος για μια τέτοια κατάσταση, προωθώντας επί χρόνια την αυτοοργάνωση στην καθημερινή ζωή και την τοπική δράση, με αποτέλεσμα να κατανοεί καλύτερα από την αριστερά τη σημασία συμβολικών, αλλά πολιτικά σημαντικών ορόσημων, όπως η διαμαρτυρία στην ΕΡΤ ή η κατάληψη της Λυρικής. 


«Χίλιες λέξεις για το Δεκέμβρη»: Δείτε εδώ όλα τα κείμενα του αφιερώματος


Βασίλης Παπαστεργίου
RED
Notebook
10 Δκεμβρίου 2010 - 5:37 πμ | Βασίλης Παπαστεργίου
 
Εισαγωγή σχολίου
Τα σχόλια που αποστέλλονται ενδέχεται να μην περάσουν αρχικά από διαδικασία έγκρισης. Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης. Χρησιμοποιήστε την διαδικασία αναφοράς όποτε χρειάζεται.
Όνομα:
Email (δεν δημοσιεύεται):
URL:
Σχόλιο:
ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ:<b></b>, <i></i> - ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ENTER
 
Πόσο κάνει πέντε και δύο;
Βοηθήστε μας να αποφύγουμε τα spam μηνύματα απαντώντας στην απλή ερώτηση που βλέπετε παραπάνω.
Εαν θέλετε να χρησιμοποιήσετε avatar εγγραφείτε δωρεάν στο gravatar.com. Η συμμετοχή σας πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τους όρους χρήσης. Σχετικό link στο κάτω μέρος της σελίδας.
     
Σχετικά
 
Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
24/05/2014
Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
 
 
Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
23/05/2014
Η ανάδειξη της Χρυσής Αυγής σε ρυθμιστή των εκλογών στην πρωτεύουσα και το Λεκανοπέδιο Αττικής αποτελεί στίγμα που δεν θα ξεθωριάσει εύκολα
 
 
«Η ευρωπαϊκή Αριστερά διανύει περίοδο αισιοδοξίας»
Χριστόφορος Κάσδαγλης
22/05/2014
Έξι συν ένας υποψήφιοι για την Ευρωβουλή κλήθηκαν από το ThePressproject να δώσουν απάντηση σε ένα διαφορετικό ερώτημα που αφορά την ειδικότητα του καθενός, όπως προκύπτει από τα βιογραφικά τους. Οι έξι συμμετέχουν στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο έβδομος στο «αδελφό» ψηφοδέλτιο «Europa Anderes» στην Αυστρία.
 
 
Εργαλεία
       
 
 
 
     
  24 Μαΐου 2014 - 1:24 pm  
  Αν ήμουν Πειραιώτης
Στρατής Μπουρνάζος
 
     
  Ακριβώς σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις αξίζει πάνω απ’ όλα να σκεφτόμαστε και να παίρνουμε θέση. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει δίλημμα όταν το ερώτημα είναι «Κάλλιο πλούσιος και υγιής ή πτωχός και ασθενής;». Ούτε στον Βόλο όπου αντίπαλος του Μπέου είναι ο Μαργαρίτης Πατσιαντάς του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε στον Πειραιά θα είχαμε δίλημμα αν αντίπαλος του Μώραλη-Μαρινάκη ήταν όχι μόνο ο Δρίτσας, αλλά ένας υποψήφιος του ΚΚΕ ή ένας οποιοσδήποτε δεξιός, πολλώ δε μάλλον ένας ευπρεπής δεξιός τύπου Κουμουτσάκου. Τώρα όμως;
     
 
  24 Μαΐου 2014 - 1:14 am  
  Για την εξουσία στην Ελλάδα το κύριο είναι να μην έρθουν οι κόκκινοι
Συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου στο alterthess.gr
 
     
  Ενόψει των εκλογών της 25ης Μαϊου, και στο πλαίσιο του προεκλογικού διαλόγου, το alterthess.gr έθεσε σε υποψήφιους/ες eυρωβουλευτές ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση στην Ελλάδα και την άνοδο του φασισμού . Ο Χρήστος Λάσκος, υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντά
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:33 pm  
  Η ΝΔ το χειρότερο το κράταγε για το τέλος: ξανάφερε τη Χρυσή Αυγή στο προσκήνιο
Δημήτρης Χριστόπουλος
 
     
  ι νεοναζί επανέρχονται, και μάλιστα στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, χωρίς καλά-καλά να κάνουν τίποτα οι ίδιοι. Το κάνει με τον πιο αποδοτικό τρόπο γι’ αυτoύς η Νέα Δημοκρατία, με τρόπο πολιτειακά άφρονα
     
 
  23 Μαΐου 2014 - 12:39 pm  
  Τασία Χριστοδουλοπούλου: H κυβέρνηση της Αριστεράς θα δημιουργήσει ντόμινο
Συνέντευξη στον Αδάμο Ζαχαριάδη
 
     
  Η ευρωπαϊκή Αριστερά τονίζει ότι οι μεταναστευτικές ροές θα συνεχιστούν, ιδίως όσο συνεχίζονται ο πόλεμος, η φτώχεια και η περιβαλλοντική καταστροφή. Επιμένουμε λοιπόν ότι σε υπερεθνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις. Ζητάμε, έτσι, τη ριζική τροποποίηση του Ευρωπαικού Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, προς την κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής των ροών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αναθεώρηση της δομής του Σένγκεν, που προβλέπει ελεύθερη κυκλοφορία με κλειστά εξωτερικά σύνορα, άρα απαγόρευση κυκλοφορίας για τους μη νόμιμα διαμένοντες.
     
 
 
   
Footer
 
         
 
Λέξεις-κλειδιά
 
εκλογές × ΣΥΡΙΖΑ × Arno Minkkinen Biennale CGIL Corpus Christi Dow Jones Newswires dubstep John Parish performance Pussy Riot RootlessRoot Αδέσμευτη Γνώμη Αθήνα αντιρατσιστικό συλλαλητήριο Αριστερά άστεγοι αυτονομία ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ δημοσιονομικός πολλαπλασιαστή Έβρος ΕΚΤ Ευρώπη θάλασσα Ιντιφάντα κάλαντα Καλλικράτης Κάσσελ ΚΕΝΤΡΟ Κινηματογράφος Κόκκινο Κρίση Κύπρος Μαρία Κανελλοπούλου ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ μήκους Νιαουνάκης Παπαδάτος ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ τι σου ζητάνε; Τρόικα χρέος Ψαριανός Ψημίτης 1 ευρώ 11 Μάη 12 Φεβρουαρίου 13% 14 Νοεμβρίου 15χρονη 17 17 Νοέμβρη 17Ν 19/7/2012 19ος αιώνας 2 νεκροί στο Μανχατταν 20 Οκτωβρίου 20ος 22 πράγματα 24ωρη 25ευρο 25η 25η Μαρτίου 26 272 μέρες απεργίας 28η 28η Οκτωβρίου 2ρουφ 300 3000 ευρώ 34 νεκροί στην Αφρική 3E 40 χρόνια 48ωρη 4η Αυγούστου 4η Διεθνής 6 αντιρατσιστική γιορτή 6 Δεκεμβρίου 6 μέρες 6 τρις 6ο 6ο διαμέρισμα 8 Μάρτη 80s 8η Μάρτη 99%
  Αρχείο:
Πλήρες αρχείο θεμάτων

Επικοινωνία:
info@rednotebook.gr
 
         
 
  Powered by Byte² | Bitsnbytes.gr